lyhuonga.jpg














































Tháng Năm rồi đó em…

 

 

Tháng Năm lá mới. Trời thường nhiều mây và những cơn mưa bất chợt. Cho dù em ở đâu! - Những địa danh mà em không đi qua th́ anh cũng không biết đến làm chi. Từ khi những thành phố trên khắp địa cầu đều có người Việt dơi mắt tháng Năm-nh́n về cố thổ mù khơi để t́m lại bóng ḿnh xưa cũ. Tháng Năm Paris, London, New York… làm sao bằng tháng Năm Sài G̣n. Em c̣n nhớ hay em đă quên… những dấu chân đă thành cổ tích ở thánh địa Sài G̣n. Tháng Năm, anh trở về từ ngục tối hay mộ sâu… bước vào sân nắng-vàng ươm hoa soi nhái dọc theo lối đi trải sỏi. Cái lối đi b́nh thường quá đỗi dễ thương ấy! - Đă bao mùa mưa nắng hanh hao. Đă bao giờ chúng ta trở về hàn huyên cùng sỏi đá. Bao nhiêu ngây ngô của ngôn từ, tiếng cười trong veo, dấu giày cô độc… đă thấm từng viên đá rong rêu. ‘Ngày tháng là ǵ hỡi em yêu/ đôi chân em khẽ bước trong chiều/ t́nh nhạt nắng nên t́nh buồn khô héo/ từ dạo em về ngơ vắng xanh rêu/ Có bến bờ nào cho em trú chân/ chút t́nh yêu sao bỗng thấy ngại ngần/ ở đó, ḍng sông muôn đời vẫn/ êm đềm trôi như đời sống quen thân’. Bài thơ anh đọc cho em nghe mà anh cũng không biết tác giả là ai nữa? Mấy mươi năm sau-ngồi nghĩ như điềm gở. Bài thơ em đọc, anh cũng nhớ… ‘Yêu dấu ạ! em vẫn c̣n hay khóc/ mỗi chiều buồn xoă tóc trước đài gương/ khi tan trường chẳng thấy bóng người thương/ em vẫn thế, hồn mềm như lá cỏ’. Ôi, sao mà những ḍng thơ me keo chua chua ngọt ngọt, cứ ở hoài trong t́nh ngỡ đă quên đi… Tất cả không c̣n ǵ từ tháng Năm, phải không em. ‘Anh trở về từ ngục tối hay mộ sâu’ là những ca từ cuối cùng anh đă nghe ở ngôi nhà ấy. Để biền biệt riêng mang những nỗi niềm của thế hệ đi hoang; những nỗi niềm tháng Năm-c̣n đó. ‘Em có về trên con đường ấy/ con đường xưa có cánh hoa vàng…’ Sau khi tiễn em đi, anh có về ngôi nhà lần nữa để pha chút hư không vào những ḍng thơ ngọt ngào xưa cũ thành bản t́nh ca nhiều dấu lặng, cung bậc muộn phiền…

“Alô. Tôi là P.”

“Xin chào ông P. Nhân ngày Mother’s Day, Công ty mai táng Tàn Canh chúng tôi có chương tŕnh bán đất trả góp cho đồng hương người Việt ở Dallas và những vùng phụ cận. Xin ông vui ḷng gọi về 1-800-tan-canh càng sớm càng tốt để được hưởng giá đặc biệt cho đồng hương và location thuận tiện cho con cháu về sau thăm viếng…”

“Xin cô vui ḷng chờ tôi giây lát…”

“Dạ không có chi…”

“Xong rồi cô! Xin lỗi. Tôi phải kéo quần lên v́ nghe cô nói một hơi dài quá! Quần tôi tuột đến đầu gối.”

“V… ô… duyên”.

Cái xích đu ḿnh vẫn ngồi c̣n ướt nước mưa mây, gió lay, mặt trời lấp lánh trong hạt mưa tháng Năm-chơi vơi giữa Sài G̣n đổi chủ. ‘Anh lại về từ ngục tối hay mộ sâu…’ ca từ trong nhà bếp hắt ra cùng với mùi bữa cơm nấu vội của mẹ-người không thích nghe vọng cổ, cải lương như những người mẹ có xuất thân từ miền Tây. Mẹ c̣n không em - khi tháng Năm lại về trong tiềm thức-anh và nỗi nhớ.

Cửa sổ pḥng em hôm ấy, không mở nhưng bức màn ren trắng bên trong được buộc cái nơ gọn lại để lấy ánh sáng đọc sách. Anh gơ nhẹ lên kiếng cửa sổ. Và đôi mắt em tṛn hơn bao giờ hết. Quyển sách đang đọc rớt tự nhiên chứ không gấp lại, để xuống đâu đó cẩn thận như phong cách quư trọng sách vở của em. Anh không biết lúc ấy mặt mày ḿnh ra sao? Chỉ nhớ cảm giác ‘coi chừng bị bắt’ v́ anh không tin em c̣n ở Sài G̣n. Lư trí bảo anh đừng đến nữa, nhưng những bước chân t́m điểm tựa khi hụt hẫng; những bước chân t́m lại điều ǵ như vụt mất. - H́nh như là t́nh yêu.

“Sao trưa nay chú ngồi buồn vậy? Mọi người đâu cả rồi! Nh́n chú ngồi một ḿnh… như đống cứt trâu. H́ h́…”

“Mày không nói, bớt nói… Đâu ai nói mày câm.”

“Chú kỳ thị đấy nhá. Với ai, th́ chú tay bắt mặt mừng. Cháu nói, th́ chú chau mày nhăn mặt…”

“Giá mày Bắc 54 th́ tao đă nhận họ. Con bà mày! Mặt mày xinh thế…”

“Thế mà Bắc bảy nhăm chứ ǵ! Thế Bắc bảy nhăm (75) th́ không phải Bắc à?”

“Không. Mày là Việt cộng.”

“Ơ hay. Dốt như chuyên tu nghiệp tại chức, chú học hệ nào mà nói năng đại cán thế! Cháu là Việt cộng th́ sao Mỹ cho cháu nhập cảnh vô đây? Chú ngớ ngẩn thật. Người Việt cực đoan. Ôm em cảm tử?”

“Tiên sư bố mày. Trêu ông th́ khốn đấy con ạ!”

“B́nh thường th́ chú mắng cháu ‘con bà mày’, nhưng hễ giận lên th́ ‘tiên sư bố’. Chú là giá trụng chứ có rặt giá sống đâu mà ghét Bắc kỳ.”

“Tao sinh ở Sài G̣n, tao là người Sài G̣n. Bố mẹ tao là Bắc di cư, Bắc bỏ phiếu bằng chân. Tao không ưa Bắc bảy nhăm, bảy nhăm… bao giờ mày nói được bảy lăm… th́ huề.”

“…Người ǵ mà cứ gắt như mắm tôm. Anh em nhà… bác Chí. H́ h́…”

“Thế mẹ mày là Thị Nở. Về bảo người trăm cũ của tao, dạy lại con bé vô duyên. Xéo đi cho ông nhờ…”

Th́ ra là hôm ấy! Em cũng không ngờ c̣n gặp lại anh ở Sài G̣n. Tháng Năm… Lần thứ hai trong đời: Anh được thấy em khóc - Sau lần té xe đạp ở dốc Cường Để, rách áo dài Trưng Vương, trầy cùi chỏ… hu hu. Mở màn vở kịch đời, anh vô vai người hùng Vơ Trường Toản - đỏ mặt ra tay với con cháu Hai bà. Đem cái xe đạp mini có bánh trước h́nh số 8 đến ông già sửa xe lề đường. Mời em ngự toạ lên cái bọc-ba-ga của con chiến mă không thắng, không đèn như con ngựa mù và người kỵ sĩ không tên. ‘Lẹ đi cưng, trễ học bây giờ!’

Chiều về trên ngọn cây, chim về lại tổ, con đường lộng gió thơ ngây… Anh nhớ hoài câu hỏi của em khi ngồi sau xe anh: ‘Sao tượng ông Vơ Trường Toản trong sân trường anh ốm nhom mà anh mập quá vậy nè?’ Hồi đó, anh ngu thiệt. Thế mà không nghĩ ra câu đối đáp cho đôi lứa xứng đôi: ‘Trưng Vương cỡi voi đâu té. Sao đệ tử dở ẹt - té xe đạp… lêu lêu’. Lạ thật! Mấy mươi niên sau, ngồi nhớ chuyện trẻ con th́ miệng cười thầm mà mắt rưng rưngg. Có phải là khi ấy, đôi tay em khẳng khiu như đôi chân gà, làm sao ôm hết ṿng số 2 của con ông Địa, (c̣n nhớ bạn anh gọi anh là ông Địa con, không?) Nhưng đôi chân gà khẳng khiu mà thần kỳ ảo diệu, đă truyền vào huyết mạch truyền nhân của cụ Vơ Trường Toản nỗi nhớ mênh mông. Muôn đời.

“Alô. Xin chào ông P. Đây là văn pḥng bác sĩ Collin. Chúng tôi xin nhắc ông có hẹn với bác sĩ Collin vào thứ ba tới…”

“Tôi không nghĩ như thế, v́ bây giờ mới tháng Năm. Tôi mới gặp bác sĩ Collin hôm tháng 2. Tới tháng 8, tôi mới có hẹn trở lại. Một năm hai lần, từ lâu rồi. Thưa cô.”

“Tôi chỉ biết trên system - tên ông đến hẹn th́ gọi nhắc nhở. 3 tháng hay 6 tháng tái khám là do Bác sĩ quyết định, tôi không có thẩm quyền. Xin lỗi.”

“Xin cô cứ điều chỉnh lại cái hẹn của tôi vào đúng ngày/ giờ trên system, nhưng sang tháng 8 giùm.”

“Sao ông không nghe lời bác sĩ?”

“Sao cô không nghe lời tôi?”

“Tôi làm việc cho bác sĩ. Thưa ông!”

“Ông ấy làm việc cho tôi. Thưa cô!”

“…”

“Tôi nghĩ ông tái khám thường xuyên hơn th́ tốt cho ông hơn chứ đâu có hại ǵ!”

“Nếu cô là người trả bill cho tôi th́ cô sẽ nghĩ khác đấy! Căn cứ theo những kết quả xét nghiệm th́ sức khoẻ của tôi ngày càng khá hơn, khả quan đến có thể một năm tái khám một lần cũng được v́ tôi gặp bác sĩ chỉ để chào hỏi là chính. Xin cô thông cảm cho, thu nhập và bảo hiểm sức khoẻ của tôi có hạn thôi.”

“Tôi sẽ báo lại với bác sĩ Collin và gọi cho ông sau.”

“Cảm ơn cô. Nếu có thể được th́ xin cô giới thiệu luôn cho tôi một bác sĩ khác!”

“Tôi nghĩ, không cần thiết. Ông không nên đổi bác sĩ v́ bác sĩ Collin là người mổ tim cho ông, bác sĩ cũng là người theo dơi sức khoẻ của ông mấy năm nay và đặc biệt là không có vấn đề ǵ nghiêm trọng. Xin ông suy nghĩ kỹ. Xin chào ông.”

“Xin cảm ơn nhắc nhở. Xin chào cô với ḷng biết ơn của tôi. Bye.

Thế rồi ḿnh tạm biệt cuối tháng Ba, các trường học đóng cửa v́ lư do an ninh Sài G̣n không c̣n đủ bảo đảm cho các trường học và học sinh. Mới qua một tháng Tư thôi mà em lớn bộn. Tóc dài hơn nhiều lắm. Anh cũng thay đổi nhiều sau những ưu tư về thời cuộc khi tuổi đời c̣n quá trẻ. Có lẽ anh là nạn nhân đầu tiên của sự đổi thay, đang học trong nội thành th́ bị tống về quê v́ lư do hộ khẩu. Từ ngữ mới phát ớn.

“Chú ăn trưa chưa vậy? Cháu có của ngon đây! Nghĩ t́nh… từ Bắc vô Nam tay cầm bó rau. Cháu biếu chú-ăn lấy thảo.”

“Tử tế quá sinh nghi. Gói giấy bạc cẩn thận… là bom cảm tử.”

“S…u…ỵ…t…! Đừng nhớn tiếng mà phải vạ. Thịt chó đấy.”

“Không ăn.”

“Gớm. Chó c̣n đ̣i chê cứt.”

“Tiên sư bố mày… con giặc. Tao vặn họng mày, đằng trước ra đằng sau. Hôm nay, mày ăn phải bả sao mà sủa hỗn thế?”

“Nghe thịt chó th́ thèm nhỏ dăi, c̣n làm cao…”

“Nhưng… ở đâu mày có của nợ này?”

“Ngửi đi, cứ ngửi đi đă… nhỏ răi như ăn phải bả… cho bỏ tật ông tôi…”

“Cái con giặc nhà Hồ. Không nói ngọn ngành th́ ông mày cho đi tù đấy!”

“Tù với tu cũng thế. Thịt chó chấm chao hay chao chấm thịt chó, cũng tôn nghiêm như nhau. Tu với tù làm ǵ có thịt chó mà ăn. Sống trên đời ăn miếng thịt chó/ chết xuống âm phủ biết có mà ăn. Đi tu hay đi tù cũng nên ăn qua thịt chó rồi hăy đi. Có lên Niết bàn hay về âm phủ cũng không ân hận. Mẹ cháu nhá! Cụ chén một bữa thịt chó cho đă một đời thèm rồi mới quy y đấy! Chả biết đă vào cửa Phật, cụ có cuộn ḿ căn với đậu hũ làm món dồi chó chay cho thêm phần đạm bạc ở chốn thiền môn hay không. Bữa ăn nhiều đạm nào chẳng tốn bộn bạc, chú nhỉ.”

“Mày tự nhận thất học mà chữ nghĩa như rừng. Mày mà có học th́ tao đến bái sư.”

“Có thế chứ! Chú vui vẻ thế này có hơn không? Ăn đi, chú. Cháu định đem theo ăn trưa, nhưng vừa mở ra đă nghe mùi! Cháu không dám ăn bên tiệm cháu. Nghĩ đi nghĩ lại th́ chỉ có chú cháu ḿnh… tay kia cầm sợi dây, để trói con cầy, nên cháu biếu chú. Chí t́nh đồng hương đến thế là cùng. Dù ai nói ngả nói nghiêng/ ḷng ta vẫn vững với giềng, mắm tôm. H́ h́… Cháu biếu chú đấy. Cháu phải đi làm việc đây.”

Em biết không! Cứ mỗi tháng tư về là anh lại viết liên tu bất tận mà không biết ḿnh viết ǵ nữa! Tháng tư năm nay, anh thề không viết ǵ về tháng tư, nữa. (Ngoại trừ ngày giỗ kỵ Đức Giáo Hoàng John Paul II - 02 tháng 04). Nhưng mỗi ngày của tháng Tư đi qua, lật trang báo nào cũng hàng hàng lớn-nhỏ mỗi từ “Quốc hận”. Người ta có thể hận thù truyền kiếp; nhưng yêu thương một đời th́ làm không nổi. Từ cái chết của Đức giáo Hoàng-con người vĩ đại nhất thế kỷ 20. Anh nghiệm ra được sự truyền kiếp của thù hận không cần nuôi dưỡng; nhưng phải cấp cứu cho t́nh thương yêu nhân loại trong thế kỷ ôm bom. T́nh thương yêu và tha thứ cho tha nhân xuyên suốt một đời người th́ chỉ có một người làm được trong thế kỷ 20 - là Ngài. Tháng Tư nhiều tai hoạ, tháng Tư đă cướp của nhân loại một vĩ nhân. Nhưng tháng Tư cũng không vĩnh cửu, tháng Tư rồi cũng qua. Tháng Năm lặng lẽ đến rồi đó em… tháng Năm nơi em ở bây giờ-nơi đâu! Có ǵ lạ không em?

“Chú ăn có ngon không?... Sao lại không ăn?”

“Có muốn nói chuyện tử tế th́ ngồi xuống đây! Ở đâu ra thịt chó trên xứ sở này?”

“Ở đâu có Bắc kỳ th́ ở đó có thịt chó. Không ăn th́ cháu đưa về. Giận chú đấy!”

“Chú định hỏi thăm để mua vài cân, đăi mấy ông bạn văn thơ mắm tôm của chú. Mày mua giúp chú được không?”

“Làm ǵ có mà mua. Khổ lắm chú ạ! Đêm qua, vợ chồng cháu đang xem ca nhạc trên tivi. ‘Lá thư từ chiến trường’ ǵ đấy! Cháu nghe tiếng xe thắng rét bánh ngoài đường. Nh́n xuống đường th́ xe cán chó. Chồng cháu say sưa với âm nhạc bao nhiêu th́ cháu rời ră với cơn thèm từ đâu trong huyết quản - cứ nuốt nước dăi ừng ực khi nghĩ đến miếng dồi, miếng ḷng, miếng luộc… chấm vào bát mắm tôm.

“Alô. Bố đây! Có ǵ không con?”

“Bố ơi! Cái xe con không nổ máy đă hai hôm. Thằng Same phải ra giúp con câu b́nh hai lần rồi. Nó nói con phải thay b́nh điện. Bố tính sao?”

“Xe con có thể bị lỏng cọc b́nh thôi, v́ b́nh điện mới thay chừng 1 năm. Con coi xiết chặt cọc b́nh lại, rồi tự đề máy xem sao. Gọi lại cho bố biết, bố không nghĩ là hư b́nh điện đâu.”

“Dạ bố. Để con thử rồi gọi lại.”

Cháu dối chồng là em đi bỏ rác, nhưng cháu đă cuộn thêm cái bao rác mới vào trong. Tim cháu đập loạn v́ sợ người ta thấy, nhưng cái thèm nó thôi thúc chân đi. Cháu túm xác con chó vào bao, nhanh chân lên pḥng. Chẳng biết thế nào mà máu nó ướt ra áo cháu. Giời ơi! Chồng cháu được một phen hồn xiêu phách lạc, tưởng cháu đi bỏ rác, bị xe cán. Khi hoàn hồn th́ thầy nó làm dữ với cháu… “Em muốn ở tù sao? Em không biết luật pháp ở đây sao? Sao em…!” Thầy nó sợ tím tái, đi lồng thêm đến ba, bốn lần bao rác vào bao xác chó đă rách. Thầy nó mở cửa pḥng, nh́n trước nh́n sau… nhổm bước chân đi th́ cháu… khóc. ‘Anh giết em đi rồi hẵng đem bỏ.’ Thầy nó phân vân giây lát. ‘Anh hết biết em!’ rồi khép cửa pḥng lại, ngồi thừ ra đó. Cháu định bảo chồng: ‘Anh sang nhà má anh ngủ đỡ một đêm, cho em được tự nhiên, có được không?’ May quá! Bên nhà má chồng lại gọi sang ăn chè. Thế là chồng đi mà vợ cám ơn. Cháu kiếu má chồng ‘Con không khoẻ’. Làm cụ mừng hụt, tưởng cháu có thai.

Ơ. Cháu có khách, chút nữa, cháu kể tiếp chú nghe.”

Tháng Năm nơi này có nỗi nhớ không tên. Anh đặt tên cho nỗi nhớ nhiều lần đều không phải v́ tự anh cũng không biết ḿnh nhớ ǵ! ‘Có những lúc bỗng thấy ḿnh du thủ/ thắp đèn khuya ngồi kể chuyện trăng tàn…’ những câu chuyện ḷng phàm phu tục tử th́ làm sao sánh với chân tu-Tuệ Sỹ. Nhưng đạo hay đời th́ cũng có những riêng mang; những nỗi niềm khuất lấp trong sâu kín tâm hồn… tháng Năm nơi em ở, có c̣n anh trong thoáng nhớ mênh mông?

“Alô. P đây.”

“Xin chào ông P. Tôi là Dễ Sợ, gọi từ Công ty điện thoại TNT. Chúng tôi có chương tŕnh gọi về Việt Nam không kể ngày đêm; không tính phút…”

“Xin lỗi. Chút nữa gọi được không? Tôi đang bận…”

“Không có chi… Dễ Sợ gọi lại, nhớ bắt điện thoại nha anh P.”

“Ô kê. Người đẹp.”

Tháng Năm nơi anh đang ngồi nh́n ḍng sống trôi trôi qua kư ức muộn phiền. Tháng Năm, rợp trời bông cỏ bay/ con đường hun hút lá xanh cây/ t́m đâu cho thấy màu hoa phượng/ biết gởi về đâu nhớ nhung này. Có những mùa hoa đi qua đây/ như người lưu lạc gió phanh thây/ tàn bluebonnet, sầu tulip/ quê tôi phượng nở tháng Năm này. Có những mùa hoa em có hay/ hoảng hồn tay lỡ chạm bàn tay/ tưởng rằng suốt kiếp yêu nhau măi/ ngoảnh lại ân t́nh mây trắng bay. Có nghĩa ǵ đâu những đổi thay/ người rừng ra phố kẻ lưu đày/ điêu linh vạn tuế đàn chim Việt/ nửa đường sao nghe mỏi cánh bay…

“… thế là chồng cháu sang nhà má. Cháu vật lộn với con chó chết trong bồn tắm. Chẳng thể nấu nước cạo lông với cái bồn tắm ở apartment bé tẹo. Đành lột da thôi, nghĩ đến mùi da thui mà thèm nhỏ dăi. Cả bộ đầu ḷng mà vứt đi th́ c̣n ǵ? Nhưng làm sao với cháu - chỉ biết ăn chứ đă làm thịt chó bao giờ! Cháu hờ bố cháu sống khôn thác thiêng về đây mà cầm tay cháu… làm cho ra món.

Có nghĩa ǵ đâu cuộc chơi này/ người buông vũ khí kẻ khoanh tay/ ba mươi năm lẻ không cam chịu/ hỡi những anh hùng… sợ đứt tay.

Chồng cháu về bao giờ, cháu cũng không hay! Thầy nó đứng nh́n cháu vật lộn với con chó chết trong bồn tắm. Đến cháu nh́n lên chồng ḿnh mà phát hoảng. Thầy nó há mồm như phải gió, mắt trợn ngược trợn xuôi… ‘sao em trần truồng ghê gớm vậy?’ Ối giời ơi! Cháu lột da chó, máu me văng khắp nơi, cháu lột luôn quần áo ḿnh bao giờ thế này! Người ngợm cháu đỏ hoe đến cháu c̣n phát khiếp. Cháu mê man trong cơn điên.

Chồng cháu hoàn hồn, gom hết vô bao rác. Thầy nó đổ lên đầu cháu bao nhiêu là xà pḥng, bọt cứ trắng như mây trong bồn tắm.

Cháu vùi đầu trong chăn ấm, cơ thể đă phát run v́ lạnh. Chú biết không! Ba giờ sáng, cháu sực tỉnh như người sau cơn sốt ác tính. Nhớ chuyện đầu hôm như cơn mê. Cháu nh́n sang chồng mà xấu hổ. Nghĩ đến ngày mai, ăn làm sao, nói làm sao với chồng. Sao ḿnh lại thèm thịt chó đến chẳng giữ ǵn một chút sĩ diện với chồng thế này! Cháu rấm rứt khóc v́ xấu hổ mà tiếc nữa. Nghĩ đến miếng ḷng, miếng luộc, mùi rựa mận, miếng dồi… chẳng biết nó vất cả đi đâu? Cháu lần ṃ ra bếp. Ối giời ơi! Đói khát. Thấm thía t́nh thầy nó đă để lại cho cháu cái đùi sau- c̣n th́ vất tất. Cháu bắc nồi lên luộc v́ không nhịn nổi đến sáng mai đi chợ mà mua gia vị. Thịt chó cứ sôi trong nồi cho cháu hít hơi… nhớ về miếng thịt chó những ngày c̣n bé ở quê cháu. Bố cháu lọc xương từng miếng cho con bé con. Bố c̣n đâu nữa mà cưng chiều con gái bố. Bố đi rồi, nhà chỉ c̣n có khổ. Anh cả cháu bỏ làng đi Nam t́m cách sống, có cơm rồi th́ về đem anh giai kế cháu vào Nam. Hai anh trở về để đưa mẹ cháu với cháu vô Nam chứ ngoài quê khoai sắn cũng không được bữa nào ấm cật. Mẹ cháu không rứt được mồ mả người thân. Thế là, anh giai kế cháu đành ở lại quê với mẹ cho tṛn chữ hiếu. Cháu theo anh cả vào Nam, anh lo cho ăn học để biết đọc biết viết với người. Cháu thương chồng cháu lắm v́ thầy nó cơ man là trí tuệ. Thầy nó vừa học vừa đạp xích lô chở mối hàng hoá ngoài ga cho đến khi được đi xuất cảnh. Thầy nó xin cưới cháu hẳn hoi cho nở mày nở mặt họ hàng nhà gái. Sao cháu lại làm cho chồng bấn loạn tâm thần thế này!... Cháu cứ nghĩ miên man - chờ chó chín. Thịt chín tới rồi. T́nh nghĩa thâm sâu th́ đời c̣n dài mà vay trả. Cháu thái ngay một miếng luộc, chấm muối thôi. Bỏ vào mồm, nó thơm lên đến óc, ngọt thấu chân răng, chú ạ! Sướng ngây ngất linh hồn…”

“Thôi. Đủ rồi. Mày tả nữa th́ tao phải xin Phật cho tao nghỉ tu 5 phút mà chén với mày. Thật là con giặc Bắc kỳ.”

“Cháu rả rích đến 5 giờ sáng, chồng cháu dậy chuẩn bị đi làm sớm. Thầy nó đánh răng rửa mặt trong bathroom, cháu ngoài bếp, nghĩ măi không ra câu ǵ chống chế. Khi đă no nê th́ xấu hổ tràn về. Chú ạ! Chồng cháu là Bụt đấy. Chưa thấy ai trên đời từ tâm nhẫn tính đến thế! Thầy nó ra bếp pha cà phê, cười tươi như hoa…‘Ngon không mà em ăn hoài vậy?’ Thầy nó rón một miếng, nhai ngồm ngoàm với vợ. Rồi nôn thốc nôn tháo, nôn đến mật xanh mật vàng… Sáng giờ, cháu cứ áy náy! Ơn chồng chữa ngượng cho ḿnh mà phải hoạ. Cháu ân hận thật đấy chú ạ! Cháu gọi chồng tiếng một xem có bớt không? Thầy nó mệt lắm. Cháu gói gém đem đi… chứ cũng không đành ḷng vứt bỏ.”

“Alô. P đây.”

“…”

“À! Cô Dễ Sợ khoẻ không? 15 phút gặp lại mà tưởng ngh́n trùng xa cách… Chút nữa gọi được không? Thông cảm chút đi cô. Chút nữa gọi đi.”

“Cái chương tŕnh gọi về Việt nam này hay lắm!...”

“Thông cảm đi cô! Chút nữa gọi được không? Tôi mới đi tù về, đang nựng vợ mà cô gọi tôi hoài! Cô nựng hôn? Ghé đây! Tôi có mấy thằng bạn tù đang uống bia ngoài garage, ḱa!”

“Quỷ… xứ.”

“Chú nói chuyện với ai mà vui thế?”

“Mấy con đỉa điện thoại…”

“Cháu cũng thấy nặng bụng th́ phải, chú ạ! Chắc lâu quá không ăn nên ruột gan quên khuấy món quốc hồn quốc tuư, chú nhỉ!”

“Vứt đi mày ơi! Ăn ǵ thịt chó Mỹ, nó cũng như gà Mỹ so với gà ta. Chán bă. Đừng ăn nữa cho chồng nó khiếp. Nó bỏ mày th́ khốn nạn thật đấy con ạ!”

“Alô. P đây!”

“Ông kia! Hôm nay ông đi làm hay ông đi chơi mà ngồi miết ngoài vỉa hè vậy?”

“Vô liền. Vô liền…”

“Nhanh lên cha nội.”

“Ê. Tao đâu phải ba mày đâu! Sao cái ǵ cũng kêu tao giật giọng vậy?”

“Th́ cứ ngồi đó đi. Tui cho người mang check ra cho ông về luôn!”

“Ngu cũng phải chừa chỗ kư tên. Hết người hù rồi hả! Mai gặp.”

“Ê. Ông về là chết tui đó, vô lẹ đi cha.”

“Bỏ thật sao chú! Cháu tiếc quá!”

“Th́ đem qua parking nhà thờ, ăn trong xe cho sáng mắt thiên thần, tối mắt thiên địa. Cảnh sát mà vớ được th́ tàn đời đấy con ạ.”

… rồi tháng Năm nơi đâu! Em ngồi nh́n giọt mưa trên lá. Cánh hoa ngoài vườn vươn tới tương lai có quá khứ từ mùa hoa năm ngoái. Những hiện tại đời thường đưa em về tháng Năm với con đường ngày xưa em nhé… con đường xưa có cánh hoa vàng. Anh vẫn tin trong đời, có hôm, anh gặp lại… đôi mắt ướt khung trời hội cũ. Thơ thần của Tuệ Sỹ đó em.

 

Phan

 

Trở về đầu trang

lyhuonga.jpg






CON CHÁU CỦA CHÚNG TA
 CÓ BIẾT NHỚ VỀ CỘI NGUỒN KHÔNG ?

                                                  

Để t́m được điều trả lời cho câu hỏi trên, xin Qúy Vị vui ḷng đọc bài văn sau đây, có tựa đề LỚP VIỆT NGỮ TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CALIFORNIA, LOS ANGELES, của Nữ Sinh viên NGUYỄN-NGỌC HOÀNG-ANH Trường Đại học UCLA. Bài văn này đă được Ban giám khảo của Hội Khuyến học (Viet Olympiad Incorporation) gồm các nhà văn BÍCH HUYỀN, BÙI BÍCH HÀ, PHẠM QUỐC BẢO, và các giáo sư NGUYỄN HỮU BÀO, VŨ NGỌC MAI, chấm và quyết định trao giải thưởng Hạng Nhất về Sáng tác trong kỳ thi Khuyến học năm 2002, tổ chức tại Quận Orange Nam California. Ngoài giải Hạng Nhất về Sáng tác này, cháu HOÀNG-ANH c̣n được Hội Khuyến học trao giải thưởng Hạng Ba về HỌC SINH VÀ SINH VIÊN ƯU TÚ được tuyển lựa trong năm 2002.
NGUYỄN-NGỌC HOÀNG-ANH là cháu ngoại của Tôi. Cháu HOÀNG-ANH, và Mẹ của cháu đă được theo Tôi qua định cư tại Hoa Kỳ diện H.O.10 vào cuối năm 1992. Ngày tới định cư tại Hoa Kỳ, cháu HOÀNG-ANH được 12 tuổi, nên đă theo học các chương tŕnh Tiểu học và Trung học tại Garden Grove, trước khi được vào Đại học University of California, Los Angeles. Lúc nộp bài văn dự thi, cháu Hoàng-Anh đang học năm thứ 3 về Bio-Chem & Psychology, đầu năm 2003 Cháu Hoàng-Anh đă tốt nghiệp với bằng Bachelor, tiếp tục học chương tŕnh Master và sẽ lănh bằng tốt nghiệp vào tháng 6 năm 2005 này.
Bài này đă được đăng trong các Tuần báo Trách Nhiệm và Gọi Đàn của các Khu hội Cựu Tù Nhân Chính trị Nam và Bắc California, Tam Cá Nguyệt san Đa Hiệu của Tổng Hội Cựu sinh viên Trường Vơ Bị Quốc Gia VN, Nguyệt san Góp Gió phát hành tại Kent Tiểu Bang Washington, và trong Đặc san Trần Nguyên Hăn số 9 phát hành vào tháng 1 năm 2003 trong kỳ họp mặt Truyền Tin Xuân Quư Mùi tại khu Little Saigon, quận Orange, Nam California.
NGUYỄN-HUY HÙNG,
Một Bồ Câu già của Binh chủng Truyền Tin.

           LớpViệt Ngữ tại Đại Học University of California,

                                  Los Angeles

Một nhóm sinh viên tại Đại học University of California, Los Angeles (UCLA) mở ra một hội sinh viên bao gồm những thành viên có trái tim hướng về cội nguồn, dân tộc, về văn hóa Việt Nam. Tôi là một thành viên của hội. Tên của hội là VietNam Language and Culture Club (VNLC). Trách nhiệm và niềm mong ước của hội là duy tŕ và giúp đỡ giới trẻ Việt Nam ở UCLA cũng như các cộng đồng bạn hiểu biết thêm về nền văn hóa và tiếng Việt mến yêu. Một trong những sinh hoạt cộng đồng Việt Nam ở UCLA với VNLC mà tôi khắc ghi nhất là lớp dạy tiếng Việt cho sinh viên UCLA vào ngày thứ sáu hằng tuần. Lớp dạy tiếng Việt này có tên là “Friday Tutorial”. Sinh viên Việt Nam và nước ngoài ở đủ mọi lứa tuổi và tŕnh độ về tiếng Việt tập trung trong một căn pḥng nhỏ và náo nức chờ bài học của tuần…
K
hi các công việc trong tuần đă qua, tôi bắtđđầu đi bộ thư thả và ngắm ngôi trường UCLA với những nét kiến trúc Gothic. Royce Hall làm cho tôi gợi nhớ đến nhà thờ Đức Bà ở Saigon. Như thường lệ, tiếng chuông văng vẳng từ trên đỉnh của Royce Hall báo cho sinh viên biết là đă đến bốn giờ chiều. Khung trời vắng lặng và mọi vật như đang lắng nghe tiếng chuông đồng. Ít kẻ qua người lại vào khoảng giờ này của ngày thứ sáu, làm cho không khí càng thêm ch́m đắm trong tiếng chuông cổ kính. Mỗi lần nghe tiếng chuông này trong không khí chiều tà vắng lặng, tôi thường nhớ đến nhà thờ Ba Chuông ở gần nhà tôi bên Việt Nam. Tiếng chuông điểm năm giờ chiều khi mọi người đến lễ. Tôi tuy không đi lễ nhà thờ, nhưng tiếng chuông này đă gắn liền với thời thơ ấu của tôi. Chắc có lẽ v́ vậy nên tôi đă chọn học tại Đại học UCLA.
V
ào cuối ngày thứ sáu, tôi thường đi chậm răi tư lự về hướng Campbell Hall để mở cửa ba pḥng học và ngồi ở pḥng chính chờ đợi sinh viên đến học. Khoảng năm phút sau khi tôi mở cửa pḥng học, mọi người đă lục tục kéo đến như thường lệ nhưng hơi trễ một chút v́ nhiều lư do. Có người v́ vừa ra khỏi lớp, người th́ phải kiếm chỗ đậu xe, người th́ bị bận công việc riêng. Tôi thường trao đổi tṛ chuyện về những công việc và sinh hoạt trong tuần với các sinh viên khác. Trong khi chờ đợi, tôi thường xếp bài đă soạn sẵn cho bốn tŕnh độ tiếng Việt khác nhau : Vỡ Ḷng A (Beginning A), Vỡ Ḷng B (Beginning B), Tŕnh độ Trung B́nh (Intermediate), và Tŕnh độ Cao (Advance). Lớp vỡ ḷng của chúng tôi là đông nhất. Các sinh viên trong lớp này thường là những người Việt trẻ được sinh ra ở tại nước Mỹ hay là những người nước ngoài. Hôm nay chúng tôi đang trao đổi về hai vị bác sĩ ở trường University of Southern California (USC) đă trở về Mỹ từ Việt Nam và sẽ đến lớp của chúng tôi như thường lệ… 
T
ôi c̣n nhớ rất rơ vào khoảng đầu mùa, tôi đă nhận được email của một bác sĩ.  Ông tự giới thiệu ḿnh và nói rằng ông rất thích học tiếng Việt và được một sinh viên ở USC giới thiệu đến chương tŕnh Friday Tutorial ở UCLA. Ông lo lắng là ngày đầu tiên của lớp học th́ ông bận họp và phải lái xe từ xa nên chắc đến không kịp. Ông hỏi nếu không đến ngày đầu có phải chờ đến mùa sau mới được học không? Vị bác sĩ viết rằng ông cần phải học tiếng Việt lắm. Tôi th́ hơi ngạc nhiên tại sao ông làm việc ở East Los Angeles mà cần phải học tiếng Việt gấp như vậy. Tôi không hỏi tại sao và chỉ viết trả lời rằng nếu ông đến tuần sau, tôi sẽ soạn bài riêng để cho ông không bị bỡ ngỡ. Một tuần sau, khi tôi đến lớp như thường lệ, có một người đàn ông da trắng đứng tuổi mặc bộ đồ “vét” và thắt “cà vạt” bước vào pḥng và hỏi tên tôi. Đó là lần đầu tiên tôi gặp mặt bác sĩ P.S. Ông cất công lái xe từ phía bên kia của thành phố đến để học tiếng Việt với chúng tôi. Tôi giới thiệu ông với những sinh viên khác. Ông nói bằng tiếng Việt với giọng lơ lớ : “Xin chào các bạn!” Ông giải thích với tôi rằng ông ta và một đồng nghiệp có một bệnh xá cho người nghèo ở Đà Nẵng cho nên họ rất mong ước được học tiếng Việt càng nhanh càng tốt để họ có thể nói chuyện với bệnh nhân của họ. Bây giờ tôi mới nhận ra rằng giọng nói tiếng Việt của ông hơi lơ lớ giọng người miền Trung. Tôi đă có soạn bài riêng cho ông như đă hứa và sắp sẵn một người dạy tiếng Việt có kinh nghiệm cho ông và người bạn của ông. Sau đó tôi có cơ hội gặp được giáo sư y khoa B.D., đồng nghiệp của bác sĩ P.S.. Họ là những học sinh học rất tích cực và có nhiều tiến bộ nhất. Mỗi lần họ đến lớp của chúng tôi là nói chuyện bằng tiếng Việt.  Nhiều khi tôi ngạc nhiên về sự xử dụng từ ngữ một cách tài t́nh của họ. Tôi thường nói đùa với họ là người dạy kèm của tôi đă dạy cho họ quá nhiều và họ không cần phải học tiếp nữa. Họ đă đi Việt Nam mấy tuần rồi cho công tác của họ. Trước khi họ đi, tôi đă nhắn cho người dạy kèm của tôi là đừng dạy bài học thường lệ mà luyện cho họ nói chuyện thông thường, chẳng hạn như những chuyện liên quan đến cuộc sống hằng ngày. Tôi cũng như các sinh viên khác chỉ muốn t́m hiểu chuyến đi Việt Nam của họ ra sao.
T
rong lớp của tôi c̣n có một sinh viên UCLA đang học bằng Cử Nhân (Master) cho ngành y tế (Public Health). Cô là người Ấn Độ nhưng cô muốn học tiếng Việt để mùa hè đi công tác y tế bên Việt Nam được dễ dàng hơn. Cô nói là rất thích học tiếng Việt nhưng cô không có th́ giờ học lớp tiếng Việt ở UCLA. Chúng tôi tự nguyện dạy không lấy tiền vào thứ sáu nên cô thấy tiện hơn. Vả lại chúng tôi là sinh viên nên am hiểu những nỗi thắc mắc và khó khăn của sinh viên khi học tiếng nước ngoài. 
C
húng tôi c̣n có một sinh viên người Mỹ học luật tại UCLA đến học tiếng Việt. Anh chỉ muốn học tiếng Việt để hiểu biết thêm về người Việt. Lần đầu tiên gặp anh, anh đọc quyển tạp chí New Horizon bằng tiếng Việt vanh vách với giọng nói miền Bắc làm cho tôi hết sức hâm mộ. Anh c̣n b́nh luận rằng người tác giả viết bài báo rất là hay. Tôi yêu cầu anh dịch bài đó ra tiếng Anh. Có rất nhiều từ anh không rơ nghĩa nhưng anh có thể đđoán nội dung của bài báo. Anh thường nói với tôi rằng cộng đồng Việt Nam mai này sẽ phát triển rất mạnh về nhiều phương diện. Tôi hỏi dựa vào đâu mà anh nói vậy. Anh nói rằng anh rất thích học luật và t́m hiểu về cộng đồng người Việt, một trong những cộng đồng trẻ nhất ở Hoa Kỳ có những thành viên trong cộng đồng học hành chăm chỉ và luôn luôn cố gắng để vươn lên. Đối với tôi, những lời nói của anh chứng tỏ rằng mọi tiến triển trong cộng đồng người Việt không phải chỉ có chúng ta mới biết, mà có rất nhiều người trong cộng đồng bạn cũng biết đến sự tiến triển của chúng ta. 
C
húng tôi có một vài sinh viên sắp đi du lịch ở Việt Nam nên họ muốn trau giồi thêm tiếng Việt trước khi đi. Một vài sinh viên Việt Nam trẻ đang học đọc và viết ở UCLA, họ thường đem bài tới để hỏi thay v́ học bài tôi soạn sẵn, họ thường nhờ tôi t́m người giúp cho họ luyện viết chính tả hay là đọc bài giáo sư của họ soạn. Có những sinh viên đến học để họ có thể nói chuyện với bố mẹ và họ hàng. Có lần có một sinh viên nói với tôi rằng anh có thể hiểu khi bố mẹ anh nói chuyện với họ hàng. Anh vui sướng ghê lắm khi hiểu được họ nói ǵ. Nh́n gương mặt hớn hở của anh như một đứa trẻ vừa giải xong một bài toán khó khiến cho tôi phải bật cười. Tôi nhận ra rằng có nhiều bạn trẻ người Việt không thấu hiểu gia đ́nh và tiếng nói của ḿnh lắm. Đó là một điều khổ tâm của họ mà h́nh như các bậc cha mẹ có lẽ v́ bận rộn với công việc nên không quan tâm đến điều này lắm. Một người bạn khác nói rằng khi anh đi ăn tại tiệm Việt, anh “order” bằng tiếng Việt vanh vách đến nỗi các bạn Việt Nam khác của anh ta phải khâm phục luôn. Những mẩu chuyện nhỏ trong cuộc đối thoại với các bạn sinh viên đă cho tôi biết được cuộc sống của họ ra sao và nhiều khi cho tôi biết thêm rằng lớp tiếng Việt này quả là rất có ích lợi.
C
uối cùng bác sĩ P.S. và B.D. đă đến, họ làm cho căn pḥng nhỏ náo nhiệt hẳn lên. Hai vị bác sĩ này nói bằng cả hai thứ tiếng Việt và Anh, trả lời những câu hỏi và kể những mẩu chuyện vui buồn đă xảy ra với họ bên Việt Nam. Họ rất ngưỡng mộ tà áo dài trắng của các nữ sinh trung học. Bác sĩ P.S. nói với tôi, “Con gái Đà Nẵng mặc áo dài đẹp lắm, Anh ơi!” Lời thán phục của ông làm tôi không nhịn được cười mặc dầu là đă quen với giọng nói miền Trung lai Nam và Hoa Kỳ của ông. Nói chung là họ có vẻ thích nghi được với tiếng Việt, người Việt, và không cần người phiên dịch theo sát để giúp họ. Tôi rất mừng cho họ là lớp tiếng Việt của chúng tôi giúp được cho họ trong công tác nghề nghiệp và xă hội. 
Tôi phân phát bài học cho buổi chiều hôm nay và chia pḥng học cho mọi người. Khoảng hai đến ba học sinh có một sinh viên dạy kèm tiếng Việt. Tôi cũng có học sinh riêng của tôi cho tŕnh độ vỡ ḷng B. Hôm nay, tôi cho họ một bài học ngắn rồi cho họ một bài viết chính tả. Tôi quan sát mọi người đang hăng hái đánh vần tiếng Việt và lắng nghe người dạy kèm vàđđọc theo. Tôi cảm thấy rất vui trong ḷng. Tôi thường chú ư đến giọng phát ââm của ḿnh khi đọc chính tả bởi v́ các sinh viên học tiếng Việt thường không nhận ra được dấu phải bỏ ở chữ nào mới đúng. Tôi thường chấm chính tả tại chỗ và chỉ cho các sinh viên tại sao họ viết vần sai hay bỏ sai dấu. Tôi cũng chỉ cho họ những chữ hay bị viết sai, chẳng hạn như chữ “nguyễn”, có người bỏ dấu ngă trên chữ “u” như sau “ngũyên”. Cũng có nhiều chữ cái không có trong tiếng Việt mà nếu dùng th́ là sai, thí dụ như chữ “phở”, có người viết là “fở” v́ họ thấy phát âm giống nhau.
S
au khi học xong, các sinh viên tụ họp lại và hát tiếng Việt với một người chơi đàn “ghita”. Hôm nay, chúng tôi chưa kịp hát th́ có một người đàn ông đứng tuổi người da trắng đến hỏi thăm chúng tôi rằng ông rất cần một người có thể giúp ông dịch một lá thư viết bằng tiếng Việt gởi từ một gia đ́nh mà ông đang giúp đỡ ở Hà Nội. Ông nói là được một người bạn giới thiệu đến chương tŕnh của chúng tôi để t́m người đọc được tiếng Việt. Mọi khi họ vẫn trao đổi thư từ bằng tiếng Pháp nhưng lần này v́ quá vội vă nên người bạn Việt của ông không có th́ giờ phiên dịch. Tôi đă giúp cho ông trong khi các sinh viên khác đang hát chung với nhau. Qua thư tôi mới biết là ở miền Bắc có băo và ông đă giúp đỡ cho gia đ́nh này. 
Sau buổi dạy học, tôi ra về với bao kỷ niệm của chương tŕnh dạy học tiếng Việt tại trường UCLA. Tôi đă gặp những người đến đây với sự cố gắng học tiếng Việt để t́m hiểu về văn hóa Việt Nam, đàm thoại, hay là để thấu hiểu gia đ́nh, bạn bè và cộng đồng người Việt nhiều hơn. Hôm nay tôi c̣n biết là có nhiều người Việt thật là nghèo khổ và có những người ngoại quốc thật có ḷng từ tâm lo bôn ba giúp đỡ họ. Tiếng Việt rất quan trọng trong các ngành nghề và môi trường giao tiếp cùng người Việt nhất là cộng đồng Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ. Tôi cảm thấy vui sướng là ḿnh có thể góp sức mọn vào sự phát triển tiếng Việt ở UCLA để khuyếch trương ảnh hưởng rộng lớn của tiếng Việt và nền văn hóa Việt Nam tại hải ngoại. Dạy học tiếng Việt là một niềm vui bởi v́ không những tôi giúp được cho người khác mà tôi c̣n học hỏi được thêm rất nhiều điều mới lạ cho chính bản thân ḿnh.

     NGUYỄN-NGỌC HOÀNG-ANH

 

H́nh dưới là Nguyễn-Ngọc Hoàng-Anh và ông Ngoại Nguyễn-Huy Hùng,
chụp kỷ niệm sau lễ phát bằng tốt nghiệp tại Đại Học University of California Los Angeles, ngày 14-6-2003

 

ngha.jpg

lyhuonga.jpg