|
|
HỮU LOAN & HOA SIM
(Nhà Thơ Hữu Loan)
"Nhà nàng có ba người anh đi bộ đội Những em nàng
có em chưa biết nói Khi tóc nàng đang xanh..."
Tôi sinh ra trong một gia đ́nh
nghèo, hồi nhỏ không có cơ duyên được cắp sách đến trường như
bọn trẻ cùng trang lứa, chỉ được cha dạy cho dăm chữ bữa có
bữa không ở nhà. Cha tôi tuy là tá điền nhưng tư chất lại thông minh hơn
người, nhờ ông mà năm 1938 - lúc đó tôi cũng đă 22 tuổi - tôi chơi ngông vác
lều chơng ra Hà Nội thi tú tài, để chứng tỏ rằng con nhà nghèo tự học
cũng có thể đỗ đạt như ai. Tuyệt nhiên tôi chẳng có ư định dấn
thân vào chốn quan trường. Ai cũng biết thi tú tài Pháp thời đó rất khó khăn.
Số người đỗ trong kỳ thi đó rất hiếm, hiếm đến nỗi
5, 6 chục năm sau những người cùng thời c̣n nhớ tên những cậu khóa ấy,
trong số có Nguyễn Đ́nh Thi, Hồ Trọng Gin, Trịnh Văn Xuân, Đỗ Thiện
và tôi... (theo Lê Thọ B́nh, báo Pháp Luật số Xuân Giáp Thân)
Với mảnh bằng tú tài Tây trong tay,
tôi rời quê nhà lên Thanh Hóa dạy học. Nhăn mác con nhà nghèo học giỏi của tôi được
bà Tham Kỳ chú ư, vời về nhà dạy kèm cho hai đứa con nhỏ. Tên thật của
bà Tham Kỳ là Đái thị Ngọc Chất, bà là vợ của ông Lê Đỗ Kỳ, tổng
thanh tra canh nông Đông Dương, sau này đắc cử dân biểu quốc hội khóa đầu
tiên. Ở Thanh Hóa, bà Tham Kỳ có một cửa hàng bán vải và sách báo, tôi thường ghé
lại xem và mua sách, nhờ vậy mới được bà để mắt đến (theo
Lê Thọ B́nh, báo đă dẫn).
Bà Tham Kỳ là một người hiền lành tốt
bụng, đối xử với tôi rất đàng hoàng tử tế, coi tôi chẳng khác người
nhà. Nhớ lại ngày đầu tiên khoác áo gia sư, bà gọi măi, đứa con gái - lúc đó
mới 8 tuổi - mới chịu lỏn lẻn bước ra khoanh tay miệng lí nhí: "Em chào
thầy ạ!" Chào xong, cô bé bất ngờ mở to đôi mắt nh́n thẳng vào tôi. Đôi
mắt to, đen láy, tṛn xoe như có ánh chớp ấy đă hằn sâu vào tâm trí tôi, theo tôi suốt
cả cuộc đời. Thế là tôi dạy em đọc, viết. Tên em là Lê Đỗ Thị
Ninh, cha làm thanh tra nông lâm ở Sài G̣n nên sinh ở trong ấy, quen gọi mẹ bằng má. Em
thật thông minh, dạy đâu hiểu đó nhưng ít nói và mỗi lần mở miệng
là cứ y như một "bà cụ non". Đặc biệt em chăm sóc tôi hàng ngày một cách
kín đáo: em đặt vào góc mâm cơm chỗ tôi ngồi ăn lúc th́ vài quả ớt đỏ
au, lúc th́ quả chanh mọng ướt em vừa hái ở vườn; những buổi trưa
hè, nhằm lúc tôi ngủ trưa, em lén lấy áo sơ mi trắng tôi treo ở góc nhà đem ra
giếng giặt...
Có lần tôi kể chuyện "bà cụ non" ít nói cho hai người
anh của em Ninh nghe, không ngờ chuyện đến tai em, thế là em dỗi! Suốt một
tuần liền, em nằm ĺ ở buồng trong, không chịu học hành... Một hôm bà Tham
Kỳ dẫn tôi vào pḥng nơi em đang nằm thiếp đi. Hôm ấy tôi đă nói ǵ, tôi
không nhớ nữa, chỉ nhớ là tôi đă nói rất nhiều, đă kể chuyện cho
em nghe; rồi tôi đọc thơ... Trưa hôm ấy, em ngồi dậy, ăn một bát to
cháo gà và bước ra khỏi căn buồng. Chiều hôm sau, em nằng nặc đ̣i tôi đưa
lên khu rừng thông. Cả nhà không ai đồng ư: "Mới ốm dậy, c̣n yếu lắm,
không đi được đâu!" Em không chịu, nhất định đ̣i đi cho bằng
được. Sợ em lại dỗi nên tôi đánh bạo xin phép ông bà Tham Kỳ đưa
em lên núi chơi...
Xe kéo chạy chừng một giờ mới tới được
chân đồi. Em leo đồi nhanh như một con sóc con, tôi đuổi theo muốn đứt
hơi! Lên tới đỉnh đồi, em ngồi xuống và bảo tôi ngồi xuống
bên em. Chúng tôi ngồi thế một hồi lâu, chẳng nói ǵ. Bất chợt em nh́n tôi, rồi
ngước mắt nh́n ra tận chân trời. Không biết lúc đó em nghĩ ǵ. Bất chợt
em hỏi tôi:
- Thầy có thích ăn sim không?
Tôi nh́n xuống sườn đồi:
tím ngắt một màu sim. Em đứng lên, đi xuống sườn đồi, c̣n tôi v́ mệt
quá nên nằm thiếp đi trên thảm cỏ... Khi tỉnh dậy, em đă ngồi bên tôi
với chiếc nón đầy ắp sim. Những quả sim đen nhánh, chín mọng.
-
Thầy ăn đi!
Tôi cầm quả sim từ tay em đưa lên miệng và trầm
trồ:
- Ngọt quá!
Như đă nói, tôi sinh ra trong một gia đ́nh nông dân, quả
sim đối với tôi chẳng lạ lẫm ǵ, nhưng thú thật chưa bao giờ tôi
được ăn những quả sim ngọt đến thế!
Cứ thế, chúng
tôi ăn hết quả này đến quả khác. Tôi nh́n em, em cười. Hai hàm răng em đỏ
tím, đôi môi cũng đỏ tím, hai bên má th́... tím đỏ một màu sim. Tôi cười
phá lên, em cũng cười theo!
Cuối mùa đông năm ấy, bất chấp những
lời can ngăn, hứa hẹn can thiệp của ông bà Tham Kỳ, tôi lên đường
theo kháng chiến. Hôm tiễn tôi, em theo măi ra tận đầu làng và lặng lẽ đứng
nh́n theo. Tôi đi... Lên tới bờ đê, nh́n xuống đầu làng, em vẫn đứng
đó, nhỏ bé và mong manh. Em giơ bàn tay nhỏ xíu như chiếc lá sim ra vẫy tôi. Tôi vẫy
trả và lầm lũi đi... Tôi quay đầu nh́n lại... Em vẫn đứng yên đó...Tôi
lại đi và nh́n lại cho tới khi không c̣n nh́n thấy em nữa...
Những năm
tháng ở chiến khu, thỉnh thoảng tôi có nhận được tin tức từ quê
lên, cho biết em vẫn khỏe và đă khôn lớn. Sau này, nghe bạn bè kể lại, khi
em mới 15 đă có nhiều chàng trai đến ngỏ lời cầu hôn nhưng em cứ
trốn trong buồng, không chịu ra tiếp ai bao giờ...
Chín năm sau, tôi trở
lại nhà... Về Nông Cống t́m em. Hôm gặp em ở đầu làng, tôi hỏi em, hỏi
rất nhiều, nhưng em không nói ǵ, chỉ bẽn lẽn lắc hoặc gật đầu.
Em giờ đây không c̣n là cô học tṛ Ninh bướng bỉnh nữa rồi. Em đă gần
17 tuổi, đă là một cô gái xinh đẹp...
Yêu nhau lắm nhưng tôi vẫn lo sợ
v́ hai gia đ́nh không "môn đăng hộ đối" một chút nào. Măi sau mới biết việc
hợp hôn của chúng tôi thành công là do bố mẹ em ngấm ngầm "soạn kịch bản".
Một tuần sau đó chúng tôi kết hôn. Tôi bàn việc may áo cưới th́ em gạt
đi, "không đ̣i may áo mới trong ngày hợp hôn", bảo rằng là: "Yêu nhau, thương
nhau cốt cái tâm và cái t́nh bền chặt là hơn cả". Tôi cao ráo, học giỏi, làm thơ
hay lại... đẹp giai nên em thường gọi đùa là ông chồng độc đáo.
Đám cưới được tổ chức ở ấp Thị Long, huyện Nông
Cống, tỉnh Thanh Hóa của gia đ́nh em, nơi ông Lê Đỗ Kỳ có hàng trăm mẫu
ruộng. Đám cưới rất đơn sơ, nhưng khỏi nói, hai chúng tôi hạnh
phúc hơn bao giờ hết!
Hai tuần phép của tôi trôi đi thật nhanh, tôi phải
tức tốc lên đường hành quân, theo sư đoàn 304, làm chủ bút tờ Chiến
Sĩ. Hôm tiễn tôi lên đường, em vẫn đứng ở đầu làng, nơi
chín năm trước em đă đứng. Chỉ có giờ đây em không c̣n là cô bé Ninh nữa
mà đă là người bạn đời yêu quư của tôi. Tôi bước đi, tôi lại
quay đầu nh́n lại... Nếu như chín năm về trước, nh́n lại chỉ
cảm thấy một nỗi buồn man mác th́ lần này, tôi thật sự đau buồn.
Đôi chân tôi như muốn khuỵu xuống.
Ba tháng sau, tôi nhận được tin
dữ: vợ tôi qua đời! Em chết thật thảm thương: hôm đó là ngày 25 tháng
5 âm lịch năm 1948, em đưa quần áo ra giặt ngoài sông Chuồng (thuộc ấp
Thị Long, Nông Cống), v́ muốn chụp lấy tấm áo bị nước cuốn đi
nên trượt chân té xuống sông chết đuối! Con nước lớn đă cuốn
em đi vào ḷng nó, cướp đi của tôi người bạn ḷng tri kỷ, để
lại cho tôi nỗi đau không ǵ có thể bù đắp nổi! Nỗi đau ấy, gần
60 năm qua, vẫn nằm sâu thẳm trong trái tim tôi.
Nỗi đau ấy tôi phải
giấu kín trong ḷng, không được cho đồng đội biết để tránh ảnh
hưởng đến tinh thần chiến đấu của họ. Tôi như một cái
xác không hồn... Dường như càng ḱm nén th́ nỗi đau càng dữ dội hơn. May
sao sau đó có đợt chỉnh huấn, cấp trên bảo ai có tâm tư ǵ cứ nói ra, nói
cho hết. Chỉ chờ có thế, cơn đau trong tôi được dịp bung ra. Khi ấy
chúng tôi đang đóng quân ở Nghệ An, tôi ngồi lặng đi ở đầu làng. Hai
mắt tôi đẫm nước, tôi lấy bút ra ghi, chép. Chẳng cần phải suy nghĩ
ǵ, những câu những chữ mộc mạc cứ trào ra:
Nhà nàng có ba người anh đi bộ đội
Những em nàng
có em chưa biết nói
Khi tóc nàng đang xanh...
...Tôi về không gặp nàng...
Về viếng mộ nàng, tôi dùng chiếc b́nh hoa ngày cưới làm b́nh hương, viết
lại bài thơ vào chiếc quạt giấy để lại nhà một người bạn
ở Thanh Hóa. Anh bạn này đă chép lại và chuyền tay nhau suốt những năm chiến
tranh. Đó là bài thơ Màu Tím Hoa Sim.
Đến đây, chắc bạn đọc đă
biết tôi là Hữu Loan, Nguyễn Hữu
Loan, sinh ngày 2-4-1916, hiện tại đang "ở nhà trông vườn" ở làng Nguyên Hoàn
- nơi tôi gọi là chỗ "quê đẻ của tôi đấy" thuộc Xă Mai Lĩnh, huyện
Nga Sơn tỉnh Thanh Hóa.
Em Ninh rất ưa mặc áo màu tím hoa sim. Lạ thay nơi
em bị nước cuốn trôi dưới chân núi Nưa cũng thường nở đầy
những bông hoa sim tím. Cho nên tôi mới viết nổi những câu chiều hành quân/ qua những
đồi hoa sim /những đồi hoa sim/ những đồi hoa sim dài trong chiều không
hết /màu tím hoa sim /tím chiều hoang biền biệt và chiều hoang tím có chiều hoang biết/
chiều hoang tím tím thêm màu da diết.
Mất nàng, mất tất cả, tôi chán đời,
chán kháng chiến, bỏ đồng đội; từ giă văn đàn về quê làm ruộng,
một phần cũng v́ tính tôi "hay căi, thích chống đối, không thể làm những ǵ
trái với suy nghĩ của tôi". "Bọn nó" nhiếc móc, chê tôi ủy mị, hoạnh họe
tôi đủ điều, không chấp nhận đơn từ bỏ kháng chiến của
tôi. Tôi chẳng cần, mặc kệ chúng! Tôi thương, tôi nhớ Hoa Sim của tôi quá rồi!
Với lại, tôi cũng đă chán ngấy cái mặt nạ yêu nước của "bọn
nó" rồi!
Tôi về quê chúng chẳng buông tha, theo dơi quản thúc, thường xuyên kiếm
chuyện gây khó dễ tôi cũng chẳng cần biết! Sau bao nhiêu năm trời ngậm
cay nuốt đắng, tôi đă được dịp phơi bày tâm sự trong hai kỳ phỏng
vấn của Hương Ly, phóng viên BBC tiếng Việt phát thanh trong hai ngày 5 và 12-10-2002. Theo
tôi th́ t́nh h́nh chung của đất nước bây giờ là thằng nào cũng lợi dụng
trèo đầu cỡi cổ thằng dân chứ có cái ǵ đâu... Sau phần đầu nói về
nguồn gốc của Màu Tím Hoa Sim và những hệ lụy của bài thơ này, trong phần
II tôi đă nói về cuộc sống cơ hàn và những âm mưu ám sát, chế ngự của
đảng đối với tôi và gia đ́nh tôi từ năm 1956. Dù gian khổ và chết
hụt nhiều lần, tôi nhất định không chịu quỵ lụỵ. Hồi ấy,
ra làm ở ngoài Trung Ương th́ bắt phải theo cộng sản nên tôi bỏ tôi về.
Tôi bỏ về nó không cho về... Nó làm tôi tam t́nh, tứ tội, làm đủ cách đễ
thủ tiêu nhưng mà tôi vẫn tin là tôi có sự che chở của Trời - Phật cho nên
nó không thủ tiêu nổi, bao nhiêu lần đầu độc không xong... Đó là cái thời
1955 - 1956 khi phong trào Văn nghệ sĩ chống Đảng bắt đầu bùng lên với
sự xuất hiện của nhóm Nhân Văn Giai Phẩm chống chính sách độc tài, và
đồng thời chống những Văn nghệ sĩ bồi bút đang tâm lừa thầy
phản bạn, dốc tâm ca tụng Đảng để kiếm chút cơm thừa canh cặn
của chế độ. Làm thơ phải có cái tâm mà phải là cái tâm linh thật thiêng liêng
th́ mới có thơ hay. Thơ hay th́ sống măi. Làm thơ mà không có t́nh, có tâm th́ chả ra ǵ!
Làm thơ lúc bấy giờ là phải làm về Đảng, ca tụng Đảng, ca tụng cộng
sản, ca tụng cái buôn bán chiến tranh. Bởi v́ cái đánh nhau là cái dễ kiếm chác lắm.
Mà kiếm chác ở cái chiến tranh ấy th́ khó kiểm tra lắm cho nên những cái bọn
ăn bẩn ấy bao giờ cũng chủ trương chiến tranh, buôn bán chiến tranh.
Mà tôi th́ tôi thấy cái đấy là cái khổ dân nhất nên tôi chống hết sức. Lúc
giờ người ta đang một tí là đề cao Hồ Chí Minh, hai tí là đề cao Hồ
Chí Minh... trong khi tôi lại đề cao cái T́nh Yêu. Tôi khóc người Vợ tử tế với
ḿnh, người bạn đời hiếm có của ḿnh. Lúc đó khóc như vậy, nó cho
là khóc cái t́nh cảm riêng... Y như trong Thơ nói đấy: tôi lấy Vợ rồi đi
Bộ đội, mới lấy nhau được có hơn tháng, ở nhà Bà ấy đi
giặt rồi chết đuối ở sông... Tôi thấy đau xót, tôi làm bài thơ ấy
tôi khóc. Bài thơ ấy lúc bấy giờ nó cho là phản động, làm thơ là phải làm
về cộng sản, làm về bác Hồ chứ không được khóc cái đau riêng của
ḿnh... Cái đau khổ riêng của con người tại sao lại không được khóc!?
Bọn nó xúc phạm đến danh dự và t́nh cảm thiêng liêng của người
Vợ mà tôi hằng yêu quư, cho nên vào năm 1956, tôi bỏ Đảng, bỏ Cơ quan về thẳng
nhà để đi cày. Bọn ấy không cho bỏ, bắt tôi phải viết đơn xin.
Tôi không xin... Tôi có cái tự do của tôi, cái chuyện bỏ Đảng, tôi muốn bỏ là tôi
bỏ không ai bắt được! Tôi bỏ tôi về, tôi phải đi cày, đi bừa,
đi thồ, đi đốn củi đưa về, đi xe đá để bán, bọn
nó phá tôi đủ cách, bắt giữ xe đến nỗi tôi phải đi xe cút kít, loại
xe đóng bằng gỗ, có một bánh xe cũng bằng gỗ phía trước, có hai càng ph́a
sau thùng gỗ để đủn hay kéo đi. Xe cút kít nó cũng không cho, cấm không ai được
bán bánh xe cho tôi nữa. Có lần tôi phải gánh bộ, gánh bằng vai tôi cũng cứ nhận.
Tôi cứ gánh tôi làm, không bao giờ tôi chịu khuất phục. Thế mà chúng nó cũng theo
dơi, ngăn cản, đi đến đâu cũng có công an mật đi theo dơi, cho người
theo hại tôi... Nhưng mà lúc nào cũng như có người cứu tôi! Có một cái lạ
là chính Thơ của tôi đă có lần cứu sống tôi! Lần đó tên mật vụ nói
thật với tôi là được giao lệnh giết tôi nhưng nó là cái thằng rất
yêu Quê hương, nhớ Quê nhà. Nó thường đem bài Yên Mô của tôi nói về tỉnh
Ninh B́nh của nó ra đọc cho đỡ nhớ, v́ vậy không nỡ giết tôi.
Ngoài
bài Yên Mô, tôi cũng có một vài bài thơ khác được mến chuộng. Sau năm 1956,
khi tôi về rồi thấy cán bộ khổ quá, tôi đă làm bài Chiếc Chiếu, kể chuyện
cán bộ khổ đến nỗi không có đến cái chiếu mà nằm!
Chiếc chiếu
Có
ai thấy một người cha
Từng buổi, từng buổi
Trước
tủ kính cửa hàng Mậu dịch ḍm như nổ mắt
T́ mũi dẹp như quả
bóng xuống hơi
Thầm đọc đi đọc lại giá hàng từng thứ
đồ chơi
Dù nhiều lần đă hạ giá
Trong óc nổi ḅng bong từng
mớ
Những cơm đến gạo đến quần đến áo
Đôi chiếu
nằm rách từ giữa rách ra
Tục ngữ nói rằng những chiếc nhà dột
từ nóc trên dột xuống
Từng sáng mai nh́n gầm giường
Đốt cói
rụng đầy như chiếu rụng đốt xương
Gió thổi từ dưới
thổi lên
Muỗi cũng đốt từ dưới đốt lên
Nhưng
con đái dầm lại tiện
Ṛng ră mười năm kháng chiến
Cầm vững
hai tay
Một cái t́nh thần
Choảng nhau với súng với bom
Gian khổ
c̣n ư ?
Bố con ta lại vung cái tinh thần như tráng sỹ vung gươm
Chong
chóng không quay
Con vứt đi phụng phịu
Sáng kiến làm đồ chơi
Bố th́ không thiếu
Bố lại lấy lá dứa vận cho con cái kèn
Bố
thổi nó kêu lên ṭ he. Ṭ he
Con đắc trí giật kèn đi thổi khắp Ô Kim Mă
Ṭ
he. Ṭ he
Như một thiên sứ Hài đồng
Xuống lệnh điềm tin
Ṭ he. Ṭ he
Nhớ truyện Đông Chu
Sao đỏ, sao đen
Ṭ he. Ṭ he
Cuộc đời đẩy đưa, định mệnh dắt tôi đến với
một người phụ nữ khác, sống cùng tôi đến ngày hôm nay. Bà tên Phạm Thị
Nhu, cũng là một người phụ nữ có tâm hồn sâu sắc. Bà vốn là một
nạn nhân của chiến dịch cải cách ruộng đất, đấu tố điền
chủ của Việt Minh.
Nhớ lại, lúc đó, tôi c̣n là chính trị viên tiểu
đoàn. Tôi thấy tận mắt những chuyện đấu tố. Là người có học,
hiểu biết luân thường đạo lư, lại có tâm hồn nghệ sĩ, nên tôi cảm
thấy chán nản quá và không c̣n kính trọng già Hồ cũng như chủ nghĩa cộng
sản nữa. Tuy nhiên, tôi đă trót làm đảng viên được mấy năm rồi.
Thú thật, lúc đó tôi thất vọng vô cùng! Trong một xă thuộc huyện Nga Sơn, tỉnh
Thanh Hóa, cách xa tôi ở độ mười lăm cây số, có một gia đ́nh địa
chủ rất giầu, nắm trong tay gần năm trăm mẫu tư điền. Ông địa
chủ giầu ḷng nhân đạo, rất yêu nước thương người. Ông thấy
bộ đội sư đoàn 301 của tôi thiếu ăn nên ông thường cho tá điền
gánh gạo tới chỗ đóng quân để ủng hộ. Tôi là Trưởng Pḥng Tuyên Huấn
và Chính Trị nên phải thay mặt anh em ra cám ơn tấm ḷng tốt của ông ta, đồng
thời đề nghị lên Sư đoàn trưởng trao tặng bằng khen ngợi để
vinh danh ông. Riêng tôi rất quư mến và luôn luôn nhớ đến ông. Thế rồi một
hôm tôi nghe tin gia đ́nh ông ấy bị đấu tố. Hai vợ chồng bị đội
đấu tố mang ra cho dân sỉ vả, nhục mạ, rồi chôn xuống đất
để hở có cái đầu lên thôi. Xong, họ cho trâu kéo bừa qua lại hai cái đầu
cho đến chết. Gia đ́nh ông bà địa chủ xấu số chỉ c̣n có một
cô con gái 17 tuổi được tha chết nhưng bị đội đấu tố đuổi
ra khỏi nhà với vài bộ quần áo. Dă man hơn nữa, chúng c̣n ra lệnh cấm không
cho ai được liên hệ, nuôi nấng hoặc thuê cô ta làm công. Thời đó, cán bộ
cấm dân chúng cả việc lấy các con cái của địa chủ làm vợ làm chồng.
Biết chuyện thảm thương giáng xuống gia đ́nh ông bà địa chủ mà tôi
hằng nhớ ơn, tôi trở về xă đó xem cô con gái của họ sinh sống ra sao,
v́ trước kia tôi cũng biết mặt cô ta. Tôi vẫn chưa thể nào quên được
h́nh ảnh của một cô bé mỗi buổi chiều cứ lén lút đứng bên ngoài song
cửa sổ nghe tôi giảng Kiều ở trường Mai Anh Tuấn. Khi gặp nhau, cô bé
ấy nói v́ đi nghe tôi giảng Kiều nhiều hôm để trâu ăn lúa, nên bị bắt
phạt...
Lúc gần tới nơi, may sao tôi gặp cô ta áo quần rách mướp, mặt
mày lem luốc. Cô đang lom khom t́m lượm vài củ khoai mà dân bỏ sót nhét vào túi áo, rồi
chùi vội một củ vào quần đưa lên miệng gặm. Quá xúc động, nước
mắt muốn ứa ra, tôi lại gần hỏi thăm và được cô ta kể lại
rành rọt hôm cha mẹ cô bị đấu tố chết ra sao. Cô ta khóc mếu nói rằng
gặp ai cũng bị xua đuổi; hàng ngày cô phải đi mót khoai ăn đỡ đói
ḷng, tối về ngủ trong cái miếu hoang; cô rất đói khổ lo lắng, không biết
ngày mai c̣n sống hay sẽ chết v́ đói khát! Tôi nghe mà lấy làm thương tâm quá, trong
ḷng vô cùng xúc động. Suy nghĩ rất nhiều, tôi quyết định đem cô ta về
quê tôi, rồi bất chấp lệnh cấm, tôi đă lấy cô ta làm vợ. Rất may là sự
quyết định của tôi đă không nhầm. Khi xưa, quê tôi nghèo, nhà tôî cũng nghèo,
tôi lại c̣n ở trong bộ đội nên không có tiền. Nhưng hai vợ chồng cố
gắng chịu đựng đùm bọc nhau bữa đói bữa no... Cho đến ngày nay,
bà ấy đă cho tôi 10 người con ngoan, 6 trai, 4 gái và cháu nội cháu ngoại hơn 30 đứa!
Trong mấy chục năm dài, tôi về quê an phận thủ thường, chẳng màng
đến thế sự, ngày ngày hốt đá đi bán, túi dắt theo vài quyển sách cũ
tiếng Pháp, tiếng Việt đọc giải sầu, lâu lâu nổi hứng th́ làm thơ,
thế mà chúng vẫn trù dập, không chịu để tôi yên. Tới hồi cởi mở,
tôi được tụi nó ve văn, mời gia nhập Hội Nhà Văn, tôi chẳng thèm.
Năm
1988, tôi "tái xuất" giang hồ sau 30 năm tự chôn và bị chôn ḿnh ở chốn quê nhà đèo
heo hút gió. Tôi lang bạt gần một năm trời theo chuyến đi xuyên Việt do Hội
văn nghệ Lâm Đồng và tạp chí Langbian tổ chức để đ̣i tự do sáng
tác, tự do báo chí - xuất bản và đổi mới thực sự.
Dọc đường
đất nước trên chuyến đi, tôi đă đọc cho công chúng nghe trong những
lần gặp gỡ, bài thơ dài mới nhất tên là "Chuyện tôi về", một loại
bút kư thơ kể về thời gian "Ba mươi năm không phải chuyện / Một sớm
một chiều/ Một ngày tù đă dài như thế kỷ / Ấy là tù giữa chợ..."
Trong 30 năm đó, kể từ ngày có vụ án Nhân Văn Giai Phẩm, và 17 năm sau đó
nữa, chẳng có ai dám viết... Cũng trong dịp này, tôi được may mắn quen
biết người bạn trẻ yêu nước, thường viết lách dưới bút
hiệu Tiêu Dao Bảo Cự. Mến phục nhà trí thức đa tài đầy nhiệt huyết
nầy, tôi đă chép tặng bài thơ Chuyện Di Tề với những câu như sau:
"... Tôi là cây
gỗ
vuông
chành
chạnh
suốt đời
đă làm thất bại
mọi âm mưu
đẽo
tṛn
để muốn tùy tiện
lăn long lóc thế nào
th́ long lóc
Chân
tính
đấy
hỡi Ŕu, Bào
Phó-Mộc" Lần đó, chép xong
mấy câu thơ, tôi đă chỉ tay vào trang giấy nói: "Anh thấy đó chữ Ŕu, Bào và
Phó-Mộc viết hoa. Anh biết tôi muốn ám chỉ ai rồi." Anh bạn trẻ gật
đầu tỏ vẻ lĩnh hội!
Chuyện này sau đó tôi quên tịt, nhưng
hẳn là đă để lại trong tâm tư anh ta khá nhiều ấn tượng, bằng
chứng là 17 năm sau, anh bạn trẻ (lúc này 60 tuổi, và tôi cũng đă 90!) lần ṃ
từ Sài G̣n đến tận nhà thăm tôi! Mặc dù đang cảm nặng, tôi cũng thu
gom được chút lực tàn để hầu chuyện cùng anh, ăn chung với anh một
bữa cơm trưa thanh đạm gọi là đăi khách từ xa tới! Anh bạn trẻ
nói chuyện thật vui, hỏi nhiều thứ tôi không c̣n nhớ nổi, nhất là những
chuyện xảy ra trong chuyến xuyên Việt năm 1988! Nhưng những sự việc trước
đó th́ tôi nhớ như in, nhất là vào cái thời chúng nó trù dập Nhân Văn Giai Phẩm.
Anh bạn trẻ xin phép hút thuốc lá, tôi không cho; anh bảo cái ǵ anh cũng bỏ được,
trừ cái tật nghiện thuốc lá! Hừm, có ǵ mà không bỏ được?! Cái ǵ có hại
là phải bỏ, cộng sản nó ghê gớm đến thế mà tôi c̣n bỏ được,
nói chi thuốc lá?! Nể mặt tôi nên anh giữ im lặng, nhưng tôi thấy rơ ánh bất
b́nh trong mắt anh...
Anh bảo ra về sẽ viết một bài kư sự ghi lại
buổi gặp gỡ đó, và anh đă giữ đúng lời hứa. Lớp trẻ ngày nay
thật tài ba! (xem phần Phụ Lục nơi cuối bài)
Vào tuổi gần đất
xa trời, cuối năm 2004, Công ty Vitek VTB đột nhiên ra đề nghị mua bản
quyền bài Màu Tím Hoa Sim của tôi với giá 100 triệu đồng.
Họ bảo đó là một h́nh thức bảo tồn tài sản văn hóa. Th́ cũng được
đi. Khoản tiền 100 triệu, trừ thuế c̣n 90, chia "lộc" cho 10 đứa con hết
60 triệu đồng, tôi giữ lại 30 triệu, pḥng ốm đau lúc tuổi già, sau khi
trích một ít để in tập thơ khoảng 40 bài mang tên Thơ Hữu Loan.
Sau vụ
này cũng có một số công ty khác xin kư hợp đồng mua mấy tập thơ khác, nhưng
tôi từ chối, thơ tôi làm ra không phải để bán!
Màu tím hoa sim , bài thơ chuyển nhượng bản quyền cho Vitek VTB
Nàng có ba người
anh đi bộ đội Những em nàng Có em chưa biết nói Khi tóc nàng xanh xanh
Tôi người Vệ quốc quân xa gia đ́nh Yêu nàng như t́nh yêu em gái Ngày hợp
hôn nàng không đ̣i may áo mới Tôi mặc đồ quân nhân đôi giày đinh bết
bùn đất hành quân Nàng cười xinh xinh bên anh chồng độc đáo Tôi ở
đơn vị về Cưới nhau xong là đi Từ chiến khu xa Nhớ về
ái ngại Lấy chồng thời chiến binh Mấy người đi trở lại
Nhỡ khi ḿnh không về th́ thương người vợ chờ bé bỏng chiều
quê... Nhưng không chết người trai khói lửa Mà chết người gái
nhỏ hậu phương Tôi về không gặp nàng Má tôi ngồi bên mộ con đầy
bóng tối Chiếc b́nh hoa ngày cưới thành b́nh hương tàn lạnh vây quanh Tóc
nàng xanh xanh ngắn chưa đầy búi Em ơi giây phút cuối không được
nghe nhau nói không được trông nhau một lần Ngày xưa nàng yêu hoa sim tím áo
nàng màu tím hoa sim Ngày xưa một ḿnh đèn khuya bóng nhỏ Nàng vá cho chồng tấm
áo ngày xưa... Một chiều rừng mưa Ba người anh trên chiến trường
đông bắc Được tin em gái mất trước tin em lấy chồng Gió
sớm thu về rờn rợn nước sông Đứa em nhỏ lớn lên Ngỡ
ngàng nh́n ảnh chị Khi gió sớm thu về cỏ vàng chân mộ chí Chiều hành
quân Qua những đồi hoa sim Những đồi hoa sim những đồi hoa
sim dài trong chiều không hết Màu tím hoa sim tím chiều hoang biền biệt (*)
Có
ai ví như từ chiều ca dao nào xưa xa Áo anh sứt chỉ đường tà Vợ
anh chưa có mẹ già chưa khâu Ai hỏi vô t́nh hay ác ư với nhau Chiều hoang tím có
chiều hoang biết Chiều hoang tím tím thêm màu da diết Nh́n áo rách vai Tôi hát trong màu
hoa Áo anh sứt chỉ đường tà Vợ anh mất sớm, mẹ già chưa khâu...
Màu tím hoa sim, tím t́nh trang lệ rớm Tím t́nh ơi lệ ứa Ráng vàng ma và sừng
rúc điệu quân hành Vang vọng chập chờn theo bóng những binh đoàn Biền
biệt hành binh vào thăm thẳm chiều hoang màu tím Tôi ví vọng về đâu Tôi với
vọng về đâu Áo anh nát chỉ dù lâu...
Bản chép tay của
Hữu Loan chỉ dài tới câu "tím chiều hoang biền biệt ", sau đó được
nhà thơ Hữu Loan đánh dấu (*) để nối thêm một đoạn nữa, thành
nguyên bản toàn bài (mới hơn và dài hơn) trên đây được dùng chuyển nhượng
bản quyền cho Vitek.
Thân thế Hữu Loan qua truyền thuyết và giai thoại
Về thân thế của nhà thơ Hữu Loan,
nhất là trong thời kỳ bắt đầu quen biết gia đ́nh ông Lê Đỗ Kỳ
và cô Ninh, có nhiều tài liệu ghi khác nhau. Có người bảo rằng: Hữu Loan quen biết
bà Ninh khi ông c̣n học Collège Đào Duy Từ, Thanh Hóa. Ngài Tổng thanh tra ngưỡng mộ
danh tiếng của cậu học tṛ Hữu Loan đă vời cậu vào dạy học cho
con gái. Sau khi tốt nghiệp thành chung, Hữu Loan phải ra Hà Nội học tú tài. Trong một
đợt phát động Tuần Lễ Vàng, Hữu Loan diễn thuyết trước đám
đông, gặp lại cô học tṛ ngày xưa, nay đă trở thành thiếu nữ "đẹp
một vẻ trong trắng, giản dị". Họ nhanh chóng thành thân với nhau vào năm 1948.
Cũng có một thuyết khác kể rằng ngày ông đặt chân đến gia đ́nh
ông Lê Đỗ Kỳ làm gia sư cho ba người con trai của ông cũng là ngày bà Kỳ
sinh hạ một bé gái xinh xắn. Điều khác thường ở chỗ là cô bé không cất
tiếng khóc chào đời như mọi đứa trẻ khác; khi gia đ́nh mang cô bé đặt
lên trên nắp một cái thùng phuy để cầu nguyện một điều ǵ đó, ông
ṭ ṃ lại ngắm nh́n th́ cô bé nhoẻn miệng cười với ông. Lớn lên, ông đi
đâu cô bé ấy cũng đ̣i đi theo. Khi quay trở lại làm gia sư dạy học
cho cô bé, mặc dù nhà ông tham Kỳ lúc nào cũng có vài ba mươi người ăn, kẻ
ở hầu hạ nhưng cô luôn giữ va-ly và không cho bất kỳ ai giặt quần áo
của ông, mà tự tay cô ấy giặt, là lấy rồi gấp xếp vào va-ly cho ông.
Cô
bé càng lớn càng đẹp, một vẻ đẹp thánh thiện. Hai người cưới
nhau ngày 16-2-1949 th́ đến ngày 29-5 cùng năm đó, cô Ninh mất do chết đuối, khi
ông đang hoạt động cách mạng ở Nưa (huyện Triệu Sơn, Thanh Hoá). Đau
thương này kéo dài lắm, v́ lẽ đó ông có ư định không lấy vợ nữa. Mỗi
lần nhớ tới cô ấy là ông lại "khóc" ra một quăng của bài thơ Màu Tím Hoa Sim...
Theo tạp chí Nhà Văn (số tháng 9/2003) (http://sacmauvanhoa.vdcmedia.com/Lyluan-c.asp?PostID=624&Day=0&Date=0&Year=0&Page=35
) th́ "Nhà thơ Hữu Loan, tên đầy đủ là Nguyễn Hữu Loan, sinh năm 1916 tại
thôn Vân Hoàn, xă Nga Lĩnh, huyện Nga Sơn, Thanh Hóa. Là con một gia đ́nh nông dân nghèo, lại
đông anh chị em, nên Hữu Loan có một tuổi thơ lam lũ ở quê hương. Ngay
từ niên thiếu, Hữu Loan đă luôn luôn nỗ lực vươn lên để đạt
tới một cuộc sống tốt đẹp hơn. Biểu hiện đầu tiên về
khát khao vươn lên của Hữu Loan là học rất giỏi, học chữ nho với
thầy đồ ở quê cũng giỏi, rồi lên trường huyện học chữ
quốc ngữ cũng rất giỏi. Bởi kết quả học hành xuất sắc của
Hữu Loan mà một gia đ́nh nông dân nghèo như bố mẹ Hữu Loan đă dám chắt
bóp cho con ăn học lên nữa. Năm 1937, Hữu Loan lên thị xă Thanh Hóa theo học Trường
Collège. Để có thêm tiền ăn học, Hữu Loan nhận làm gia sư cho gia đ́nh ông
Lê Đỗ Kỳ khi đó đang làm Tổng thanh tra Nông Lâm Đông Dương. Cô Lê Đỗ
Thị Ninh, học tṛ của Hữu Loan, chưa đầy 10 tuổi, như sự sắp
đặt của số phận, sau này trở thành vợ nhà thơ và để lại một
dấu ấn sâu nặng trong thơ ông. Tuy nhiên, những năm trước 1945, Hữu Loan
đâu đă biết bản thân sẽ trở thành nhà thơ, đâu biết sẽ gắn bó
với Lê Đỗ Thị Ninh một cách lạ lùng... Học rất giỏi, đỗ Thành
Chung, rồi Hữu Loan vươn lên nữa, đỗ Tú tài Tây ở Hà Nội. Với sự
thành đạt đó, ở vùng quê nghèo Nga Lĩnh, người ta đă gọi Hữu Loan một
cách trọng thị: “Ông Tú”, hoặc gần gũi thân t́nh cũng gọi “Tú Loan”.
Dù đă thi được chân Thư kư Văn pḥng Toàn quyền, Hữu Loan không đi làm cho
người Pháp, mà đi dạy học ở các trường tư thục. Cũng từ
năm 1941 đó, Hữu Loan tham gia hoạt động trong phong trào B́nh dân, rồi tham gia Việt
Minh. Đến năm 1943, tổ chức phân công Hữu Loan trở về xây dựng phong trào
Việt Minh ở Nga Sơn. Cách mạng Tháng Tám, Hữu Loan được cử làm Phó chủ
tịch ủy ban khởi nghĩa huyện Nga Sơn. Vào tuổi ba mươi, trong ḷng Hữu
Loan đă chất chứa nhiều buồn vui sướng khổ. Qua những năm niên thiếu
cay cực trên quê hương khổ nghèo. Qua những năm gắng ḷng học tập để
vươn lên. Đặc biệt, qua những năm tham gia phong trào yêu nước... Tất
cả đă làm cho Hữu Loan có một tấm ḷng thương yêu quê hương, thương
yêu con người thật sâu nặng, và, có thể nói, tất cả những nếm trải
cuộc đời đă làm cho Hữu Loan hoàn thiện một phẩm chất với một
trí tuệ mạnh mẽ và một tâm hồn nồng cháy. Mọi người đều thấy
một Hữu Loan xuất sắc, được điều lên ủy ban lâm thời tỉnh
Thanh Hóa, phụ trách bốn ty: Giáo dục, Thông tin, Thương chính và Công chính, tổ chức
Tuần lễ vàng rất thành công. Trong cuộc mít tinh này, Hữu Loan diễn thuyết trước
đông đảo dân chúng với một cảm hứng lớn và mới mẻ, khiến rất
nhiều người góp vàng góp tiền cúng. Hôm đó, cô học tṛ Lê Đỗ Thị Ninh vừa
16 tuổi, cũng vô cùng cảm kích bởi tài diễn thuyết của Hữu Loan, đă cởi
ṿng xuyến vàng của ḿnh trao cho chính quyền mới...
...Đầu năm 1948, Hữu
Loan nhận được tin nhắn, gọi về thị xă Thanh Hóa ngay. Nguyên do, cô học
tṛ Lê Đỗ Thị Ninh đă thổ lộ với mẹ về t́nh cảm của ḿnh đối
với “gia sư” Hữu Loan. Mẹ cô, từ xưa đă quư mến cậu gia sư,
nay rất mừng, đồng ư ngay với quyết định của con gái. Đám cưới
được tổ chức ngày 6 tháng 2 năm 1948. Bảy tháng sau, khi đang ở Ban Tuyên
huấn Sư đoàn 304, đóng ở Thọ Xuân, Thanh Hóa, Hữu Loan nhận được
tin người vợ trẻ của ông đă mất. Thoắt cái, Hữu Loan trở thành một
người trầm lặng lạ lùng...
Riêng Trịnh Hưng đă viết trong Âu Du
(số 47 Xuân Quư Mùi, t.88) như sau:
... Học ở trường huyện thi đậu
bằng Tiểu Học Pháp mà lúc bấy giờ là rất hiếm người đạt được.
Anh quyết chí đi học tiếp Trung Học nhưng muốn vậy th́ phải ra tỉnh
mới có trường. Nhà nghèo ham học nên anh mong muốn ra tỉnh vừa t́m việc làm
vừa đi học. Một hôm, t́nh cờ anh may mắn xin được dạy kèm cho các
con ông Lê Đỗ Hữu Kỳ, kỹ sư Canh Nông ở Pháp về, hiện làm Thanh Tra cho
Bộ Canh Nông của Pháp. Nhà ông có 500 mẫu ruộng gia nhân làm việc 5, 6 chục người.
Ông có nuôi thêm một miệng ăn th́ cũng chẳng thấm vào đâu. Bà Kỳ là một
người rất rộng lượng và tốt bụng và thường hay giúp đỡ
người nghèo nên bà sẳn ḷng cho anh ăn ở, dạy kèm cho các con. Nhờ vậy, Hữu
Loan đă an tâm đi học. Thấy anh hiền lành, lễ phép nên bà Kỳ rất mến và
nhận anh làm con nuôi cho ăn học thành đạt.
Khi anh bước chân vào nhà ông Kỳ
ở, th́ bà Kỳ sinh cô Ninh ở nhà hộ sinh. Hai ngày sau, anh xin phép vào thăm. Thấy cô bé
bụ bẩm xinh đẹp nên Hữu Loan bế lên nâng niu trên tay. Cô bé mới sinh có hai ngày
mà cứ nh́n anh cười. Anh vội nói với bà Kỳ:
- Má à! Em mới có hai ngày mà
đă biết cười. Không hiểu sao em cứ nh́n con cười.
- Mấy bà đỡ
đẻ cũng nói là con nít sinh ra là khóc, c̣n con bé nầy th́ không khóc một tiếng nào mà nó
lại biết cười ngay. Đó là một điều lạ.
Từ đó anh an
tâm học hành, các con ông bà Kỳ rất mến anh. Anh hay dẫn các con ông Kỳ đi chơi
và ẳm bồng cô bé Ninh. Đến kỳ thi Trung Học anh đậu hạng tối ưu.
Ông bà Kỳ rất mừng và khuyến khích anh học tiếp. Năm 1941 đến kỳ
thi Tú Tài ở Hà Nội anh đậu hạng ưu. Sau đó, người Pháp xem bài thấy
anh thông minh nên họ mời anh vào làm tại phủ Toàn Quyền có lương bổng cao.
Hữu Loan lúc đó ghét Tây nên đă khước từ và về Thanh Hoá sống với gia đ́nh
cha mẹ nuôi và đi dạy học. Hữu Loan gặp được cụ Trần Trọng
Kim, lúc đó cụ đang thành lập Hội Thanh Niên toàn tỉnh. Cụ thấy anh nhanh nhẹn,
thông minh nên giao cho nhiệm vụ làm Tổng Đoàn Trưởng Thanh Niên của cụ
Lê Nguyên Dũng
Vietnamlibrary.net/
TRỞ VỀ ĐẦU TRANGt

|
|
|
|
|
 |
 |
 |
 |
|
|
Thư gởi
đến Cha,
Kính thưa Cha,
Khi con quyết định
viết lá thư này đến Cha, là lúc trái tim con đă nóng như hàng ngàn ngọn lửa đang
dốt cháy, cái lửa cháy không ngầm, ngọn lửa đang bộc phát thật mạnh trong
trái tim của con.
Con nhớ lại cách đây 28 năm về trước, ngày con rời
Sài G̣n để đi lên vùng kinh tế mới Cẫm Đường-Long Thành thăm một
người bạn và nơi đó ở vào lứa tuổi 24, con đă gặp và đọc
được một bài toán ở bậc tiểu học như sau '' Một em du kích, bắn
được 3 thằng Mỹ và hai thằng ngụy. Vậy em du kích đó bắn được
bao nhiêu thằng Mỹ, ngụy?''. Bài toán dạy sự giết người, giết người
từ thuở c̣n nằm nôi. Cái nôi của Xă Hội Chủ Nghĩa, cái nôi của những
người Cộng-Sản Việt-Nam. Cái nôi của sự rừng rú và man rợ. Những
trẻ con Việt, đă phải rời ṿng tay của Mẹ, rời tiếng à ơi, rời
hơi ấm của t́nh thương để được đặt vào cái nôi rừng
rú này mà trưởng thành. Sự trưởng thành trong man rợ và khát máu. Thưa Cha và họ
trưởng thành thật. Những đứa nhỏ này giờ đây đă trưởng
thành trong một tinh thần của sự giáo điều và khát máu, dưới mắt chúng
nó chỉ có giết và giết cho thật nhiều để xây dựng cái Chủ Nghĩa
Cộng Sản ngoại lai đă bị đào thải tử 28 năm nay. Giờ đây,
những đứa bé này đang nắm giữ những chức vụ trong bộ Công An, trong
làng xă, trong giáo dục, trong văn nghệ v.v... của chế độ Cộng Sản Việt
Nam. Do đó, những sự đàn áp từ mọi khía cạnh
trên quê hương Việt Nam
chúng ta đă không bao giờ chấm dứt. Những sự việc này đă đưa đất
nước Việt Nam đi
vào một con đường tồi tệ nhất trong lịch sử dân tộc Việt.
Từ cái vệ sinh tối thiểu của một đời sống thường nhật
đă không c̣n được chăm sóc, cho đến các vấn đề vận chuyển
và giao thông. Rồi lại đến các kinh rạch sông ng̣i đă trở nên dơ bẩn một
cách lạ thường. Con người đă mất đi gần như tất cả nhân
phẩm của một con người trong cái xă Hội Chủ Nghĩa chuyên chính này. Bởi
v́ thế, mà trong hàng chục năm qua, biết bao nhân sĩ, các nhà lảnh đạo tôn gíáo,
các sinh viên học sinh và cùng cả những người Cộng-Sản phản tỉnh đă
lên tiếng cảnh cáo những người lảnh đạo đất nước Việt
Nam đang đi trên chủ nghĩa phi nhân này hăy thức tỉnh lại. Trong những lời
đề nghị thực tế và ôn ḥa. Nhưng sự trả lời cho tinh thần xây dựng
này là những sự trù dập và bắt bớ.
Thưa Cha, Cho đến ngày hôm nay,
th́ sự đàn áp đối với các sự sinh hoạt đ̣i hỏi cái quyền tối
thiểu của một con người, đă trở nên quyết liệt và dă man. Sự bắt
bỏ tù, lên án những tội danh vô h́nh, lấy gia d́nh làm con tin để đàn áp tinh thần
v.v... Đă được Bộ Công An của Đảng Cộng Sản Việt-Nam thực
hiện tối đa. Từ tất cả nhân sự trong tất cả ngành nghề, cho đến
tôn giáo, đến các người dân nghèo khổ, oan khiên đang bị chiếm đất,
chiếm nhà sống một đời sống trong kinh hoang lo sợ. Tiếng nói của họ
đă bị dập tắt bởi những người giờ đây đang có biệt danh
là ''loại Tư Bản Đỏ''.
Đó là tất cả những kết quả của
sự đồi trụy và tham nhũng đang lan tràn trên đất nước Viêt Nam ngày hôm nay. Tiếng than oán đă thấu
tận ḷng trời. Vậy th́ làm sao yên?...
Thưa Cha, trước những tấm gương
can đảm của Ngài Linh Mục Nguyễn văn Lư, của Chị Lê thị Công Nhân, của
Anh Phương Nam Đỗ Nam Hải, của Chị Trần Khải Thanh Thủy, của
Chị Bùi Kim Thành, của Anh Nguyễn Chính Kết v.v... và của hàng triệu người
dân Việt đang sống dưới gông cùm hà khắc trên đất nước Việt
nam. Tấm h́nh trên đây, con xin kính tặng Cha với tấm ḷng của những người
dân Việt. Cuối thư, con cám ơn Cha đă không quản tuổi già sức yếu.
Đă quên đi những gây phút yên nghĩ cho tuổi già của Cha, để cùng con bước
trên con đường cho dân chủ và dân quyền cho những thế hệ về sau trên đất
nước Việt-Nam. V́ tấm ḷng đó, xin Cha nhận nơi lời cám ơn của con.
Kính chúc Cha thật nhiều sức khỏe và vạn sự như ư.
Strasbourg,
ngày 26 tháng 3 năm 2007 Con của Cha Trần Minh-Tâm
Tâm Thư gởi đến Cha (02)- Trần Minh-Tâm
Strasbourg, ngày 9 tháng 4 năm 2007
Kính thưa Cha
Từ cuối tháng 3 cho đến hôm nay, con
biết Cha buồn thật nhiều. Bởi v́ những tin tức liên tục mà con nhận
được từ Việt-Nam đă làm con thực sự lo lắng cho sức khỏe nơi
Cha.
Thưa Cha, con biết những tấm h́nh trong thời gian bạo quyền Cộng-sản
đang xử án Linh Mục Nguyễn Văn Lư đă làm Cha xót xa. Nhất là tấm h́nh mà nơi
đó ''Bọn quỷ Satan đă bỏ bàn tay bịt miệng Linh Mục Nguyễn Văn Lư,
khi Ngài đang phát biểu''. Tấm h́nh sẽ làm Cha thật buồn. Mà thật vậy tấm
h́nh này đă làm xúc động những trái tim nhân bản, của hàng triệu triệu người
đang sống trong sự yên b́nh và đang được hít thở cái không khí tự do tối
thiểu của một con người.
Con cắn răng im lặng, tự hứa với
ḷng ḿnh không khóc. Nhưng!... nước mắt đă nằm tại khóe mi tự bao giờ.
Rồi hơn nữa, chỉ một ngày sau là nhận thêm tin từ nước nhà là Linh
Mục Nguyễn văn Lư, Anh Nguyễn Phong và Anh Nguyễn B́nh Thành đă bị đem đi
biệt giam. Công an của Chế độ Cộng-sản Việt-nam đă gởi giấy
thông báo cho những thân nhân của Linh Mục Nguyễn Văn Lư, Anh Nguyễn Phong và Anh Nguyễn
B́nh Thành là không được phép đi thăm cũng như gởi tất cả những
vật dụng ǵ cả. Con biết những tin tức này sẽ làm tinh thần Cha mệt
mỏi. Nhưng con cũng biết rằng Cha sẽ không ngă lưng, khi Cha chưa thấy được
ngày Cha Nguyễn Văn Lư cùng tất cả những Anh, Chị đă bị Chế độ
Độc tài của Cộng-sản Việt-Nam đang giam giữ được thoát ra khỏi
cảnh ngục tù.
Thưa Cha, Con xin Cha đừng buồn. V́ nơi đây các con
của Cha vẫn c̣n tiếp tục; tiếp tục với tất cả sức lực, trí
khôn của một con người đang được sống trong một tinh thần nhân
bản. Con hứa với Cha rằng, hôm nay dù chúng con không đủ sức để kêu gọi
những đồng bào đang sống trong ngục tù Cộng-Sản Việt-nam, hảy cùng
những cái cày, con trâu và chính chúng con cùng bước với nhau trên ''Con Đường Cái
Quan''. Những bước đi trong tinh thần ôn ḥa và bất bạo động.
Nhưng
ngày mai, hàng triệu bước chân, sẽ làm thức tỉnh sự tỉnh mịch của
Con Đường Cái Quan. Tiếng vang rền như tiếng trống đồng Ngoc Lữ.
Ngày mà con tin rằng Quốc Tổ và Quốc Mẫu sẽ về, để chứng nhận
những đứa con Lạc Hồng '' Đang từng bước tháo gỡ Bàn Tay của
Quỷ Satan ra khỏi tổ quốc Việt-Nam'' Xin Cha nhận nơi đây lời hứa
trong danh dự của Con. Con tin rằng ngày tất cả dân Việt cùng cái cày con trâu, rời
bỏ ruộng đồng, xóm làng để đi lên trên Con Đường Cái Quan trong tinh
thần ôn ḥa và bất bạo động. Ngày ấy trong hàng đầu có con của Cha trong
đó.
Cuối thư, con kính chúc Cha được nhiều sức kḥe và an b́nh
Con của Cha Trần Minh Tâm Strasbourg, ngày 9 tháng 4 năm 2007
Tâm Thư gởi đến Cha (03)- Trần Minh-Tâm
Strasbourg, ngày 1 tháng 6 năm 2007
Kính thưa Cha
Lâu rồi con không thư thăm Cha Mẹ, v́
Anh Em con có chuyện xào xáo trong nhà. Nay th́ gia đ́nh đâu đă vào đó, ngăn nắp và ổn
định. Nên con vội viết thư thăm Cha Mẹ và kể lại câu chuyện đă
qua cho Cha rơ. Như Cha đă biết từ những ngày đầu tiên đặt chân lên
mảnh đất mà chúng con sẽ chọn làm quê hương thứ hai này. Các con của Cha
đă không ngần ngại, bước chân vào tham gia những sinh hoạt đoàn thể và
xă hội trong phạm vi nơi vùng mà chúng con đang sinh sống. Dù trước những khó
khăn về kinh tế và đến những khó khăn trong những bước đầu
tiên trên đất khách. Nhưng thưa Cha, tất cả những khó khăn theo ngày tháng trôi
đi, cuộc sống của chúng con đang vào ổn định, công ăn việc làm đă
bắt đầu vào ngăn nắp, những việc hoạt động cùng cộng đồng
người Việt đang được phát triển, các lớp tiếng Việt được
mở rộng, các chương tŕnh đại lễ của dân tộc đang được
thực hiện đều đặn v.v... Th́ bổng gia đ́nh con có nhiều xáo trộn
và anh em con bị cắt đứt sợi dây ruột thịt trong một khoảng thời
gian khá lâu.
Con biết điều này đă làm Cha Mẹ buồn thật nhiều,
nhưng đây không phải là một vấn đề mà con có thể giải quyết ngay
tức khắc được. Tất cả những vấn đề đă đến từ
những suy nghĩ cho cộng đồng và sinh hoạt tập thể trong gia đ́nh chúng
con. Nơi đó trong giai đoạn khởi đầu anh em chúng con đă có một ḷng và một
chương tŕnh đồng nhất để cùng nhau làm sao xây dựng từ cái không có cho
đến cái có được. Nên trong giai đoạn đầu này, dù gặp rất nhiều
khó khăn, nhưng trong gia đ́nh lúc nào cũng t́m được những buổi cơm ''canh
lành canh ngọt''. Cho đến một ngày, th́ tự nhiên trong gia đ́nh những buổi
nói chuyện về t́nh h́nh trong sinh hoạt cộng đồng đă có những tiếng nói
không đồng nhất; chẳng hạn như ''Anh làm như thế là không đúng, người
ta đă nói như thế'' hay là ''chú làm như vậy là sai, v́ đây là chuyện chung. Mà chuyện
chung th́ ḿnh chỉ phải nhận định trên đa số mà làm việc.'' v.v... Chỉ
có thế thôi, mà gia đ́nh con đă chia ra hai, theo cơn sốt chia hai của cộng đồng
ngày hôm đó. Từ đó anh em ít nói chuyện với nhau, rồi kéo theo hai chị em dâu
cũng ít thăm hỏi với nhau và rồi các cháu cũng không c̣n gặp bác, chú vào những
cuối tuần nữa. Từ từ th́ khoảng hai tháng sau, anh em chúng con đă không c̣n gặp
nhau, rồi không c̣n nói chuyện với nhau. Con bắt đầu có một sự nghi ngờ,
những ǵ đă xăy ra cho gia đ́nh con. Suy nghĩ thật nhiều th́ thấy câu chuyện
này bắt đầu chỉ bởi những ham thích sinh hoạt cho cộng đồng mà thôi.
Trong gia đ́nh th́ từ những sự đối xử với nhau trong t́nh anh em, t́nh chi em
dâu, t́nh các cháu con bác, con chú không có một cái ǵ là buồn phiền hay có những sự hổn
láo nơi các cháu cả. Vậy th́ cái ǵ đă làm cho tinh thần sinh hoạt cộng đồng
và xă hội nơi anh em con, giờ đây lại trở thành một sự chia cắt gia đ́nh
đến độ gần như tồi tệ như thế. Kiểm soát lại những
quá tŕnh sinh hoạt cộng đồng đă qua, th́ con thấy được có hai điều
như sau: Thứ nhất: Tinh thần của cộng đồng người Việt rất
dễ dàng xúc động trước những biến chuyển, nên từ đó đă dễ
dàng bị tách đôi, tách ba, tách bốn v.v... Nhưng trước những hoàn cảnh này, th́
cũng không khó lắm để làm ổn định lại tinh thần chung cho cộng đồng,
v́ ai cũng thấy rỏ rằng ''đoàn kết th́ sống, mà chia rẽ th́ chết''. Do
đó, dù phải mất nhiều thời giờ để giải thích, để an ủi,
kêu gọi t́nh thương lẫn nhau, th́ cộng đồng cũng từ từ ổn định
trở lại và từng gia đ́nh cũng t́m trở lại được những hạnh
phúc sau khi đă bỏ mất nhiều thời giờ và đôi khi cả tiền bạc cho
các việc làm mà trong xă hội thường nói '' Ăn cơm nhà đi vác ngà voi''... Thứ
hai: Sự giúp đở từ những cơ quan chính quyền địa phương và những
nhà hảo tâm địa phương. Đây chính là những người giúp đở trực
tiếp và nhiều khía cạnh cho cộng đồng người Việt nơi đây. Để
con tŕnh bày đến Cha một vài thí dụ cho vấn đề này như sau: ''Khi con c̣n dạy
lớp tiếng Việt, th́ những sinh hoạt này đă được giúp đở từ
các cơ quan chính quyền và các nhà hảo tâm rất nhiều. Như cho chúng con những bàn
học, giấy tập, cả tiền để có thể phát triển thêm lên. Những sự
có mặt của một vài người đại diện cho chính quyền để hổ
trợ v.v...''. Rồi từ từ, những nhà hảo tâm giúp đở cho những gia đ́nh
gặp nhiều khó khăn qua công ăn việc làm, và làm sống động thêm cái không khí
đầm ấm cho cộng đồng người Việt tại đây. Con gọi đây
là những người ''Hàng Xóm Dễ Thương''. Nhưng thưa Cha, chính là những
người ''Hàng Xóm Dễ Thương'' này đă tạo ra cái khoảng cách vô h́nh trong cộng
đồng, mà nó được bắt đầu từ những gia đ́nh nhỏ bé của
chúng ta. Con không có trách bất cứ hành động giúp đở nào của những ''Người
Hàng Xóm Dễ Thương'' này cả, chỉ biết rằng khi họ giúp đở th́ ḿnh
mang ơn. Nhưng cái ơn của từng gia đ́nh, th́ tạo nên những trả ơn khác
nhau và những thân thiết khác nhau. Cái trả ơn và cái thân thiết khác nhau đối với
những ''Người Hàng Xóm Dễ Thương'' này chính là cái kéo để cắt sự
đoàn kết thật nhẹ nhàng, nhưng khó hàn gắn.
Từ những nhận
xét đó, con quyết định làm một cuộc đối thoại nghiêm khắc và can
đảm trước những khó khăn t́nh cảm nơi chính gia đ́nh con. Sự nghiêm
khắc con dựa trên những lư luận đầu tiên cho gia đ́nh, sự ổn định
và sự hội nhập vào cộng đồng trong tinh thần sinh hoạt xă hội mà gia
đ́nh đă có. Lấy tinh thần xă hội mà gia đ́nh đă có làm mục tiêu chính yếu
và lấy tinh thần trợ giúp của các người ''Hàng Xóm Dễ Thương'' này làm
động lực phát triển vào hàng thứ hai. Th́ kết quả con đă nhận được
ngày hôm nay, Từ t́nh thương máu mủ, từ t́nh yêu xă hội, từ tấm ḷng trung
thực đă có chúng con đă làm cho không khí gia đ́nh được sống lại. Cái can
đảm trực diện với nhau trước những bất đồng chính kiến,
những dị biệt đă được tháo mở bằng chính h́nh ảnh mà Cha đă
bươn chăi trong suốt cuộc đời của Cha. Bên mâm cơm hôm nay, hai gia đ́nh
của Anh Em con, cùng một vài gia đ́nh trong cộng đồng và các cháu đang quây quần
bên ''Tô canh chua và tộ cá kho''. Thưa Cha buổi ăn thật sự thanh đạm, nhưng
nơi đó con t́m lại một sự hạnh phúc và con biết rằng, chính sự hạnh
phúc này sẽ làm cho tinh thần xă hội đă có trong gia đ́nh ta tiếp tục không ngừng.
Rồi cũng chính v́ sự thật tâm trong sự sinh hoạt cộng đồng này mà chúng
con đă, liên lạc lại được với những người ''Hàng Xóm Dễ Thương''
và cái nh́n của những ''Người Hàng Xóm Dễ Thương'' này đă mở rộng
hơn, bao la hơn cho sự sinh hoạt cộng đồng của những người Việt
hôm nay. Cái kết quả đă có, gia đ́nh con ḥa thuận, cộng đồng người
Việt rộng mở hơn lên, những người ''Hàng Xóm Dễ Thương'' lại
tiếp tục có mặt bên những mâm cơm của cộng đồng Việt Nam trong những ngày đại lễ. Thưa
Cha, con xin dâng lên Cha sự thành công này để tạ ơn và làm niềm vui với hy vọng
rằng Cha Mẹ sẽ sống âu hơn để nh́n sự trưởng thành thật sự
nơi chúng con.
Con của Cha Trần Minh-Tâm Strasbourg, ngày 1 tháng 6 năm 2007
Tâm Thư gởi đến Cha (04)- Trần Minh-Tâm
Strasbourg, ngày... tháng... năm 2007
Kính thưa Cha
Hôm qua nhân dịp vào ăn tối tại
một tiệm phở, bất ngờ con đă gặp được một thanh niên vừa
từ Việt Nam trở về Pháp sau ba tháng về thăm quê nhà. Trong buổi ăn tối
hôm đó, chúng con đă nói chuyện với nhau về t́nh h́nh tổng quát ở quê hương.
Sau khi nghe con nói rằng đă lâu lắm con chưa trở lại thăm quê nhà, th́ Chú trẻ
này đă thật ḷng kể cho con nghe những điều Chú ấy đă thấy trong tầm
nh́n của Chú ấy trong những tháng vừa qua. Buổi nói chuyện bước qua nhiều
đề tài, từ chuyện vui chơi, chuyện giá cả thị trường, đời
sống người dân ở thành phố, đời sống người dân ở miền
đồng Nam Bộ, đời sống người dân miền núi, vấn đề giáo
dục và sự suy nghĩ của tuổi trẻ tại quê nhà v.v... Câu chuyện được
tiếp tục khi con đề cập đến vấn đề Dân Oan và những sự
việc khiếu kiện từ Nam
cho đến Bắc trong những năm nay. Vấn đề Dân oan và sự khiếu kiện
th́ anh chàng trẻ này đă tỏ ra không biết ǵ cả, Anh chàng trẻ này chỉ kể sơ
sài qua những ǵ đă nghe từ trong gia đ́nh qua các cuộc biểu t́nh tại Sài G̣n và Hà
Nội thôi, v́ chuyện bưng bít của chế độ Cộng-Sản Việt nam từ
xưa cho đến nay vẫn là như thế. Nhưng từ câu chuyện Dân Oan này, đă
đưa chúng con qua một đề tài mà con không thể lường trước, đó
là câu chuyện phát triển thành phố một cách kỳ quái, nguy hiểm, và mang tính cách thâm
độc có chủ đích của Đảng Cộng sản Việt Nam. ''... Cái mốc
của những sự giành đất để cắm dùi nó đă được phát động
từ cuối năm 1975, với mục đích làm thay đổi số lượng dân thành
phố để dễ dàng kiểm soát. Tất cả những sự kê khai dân số đă
cho thấy sự thay đổi khủng khiếp này trên những đô thị và những
tỉnh thành lớn của toàn Miền Nam Việt Nam.
Từ những hành động chiếm những địa ốc để xây dựng các
cơ quan của nhà nước, thành lập các HợpTác Xă, các cửa hàng thương mại,
cửa hàng ăn uống, cửa hàng lương thực với mục tiêu chiếm chổ,
chiếm đất và đẩy lùi dân bản xứ vào những vùng xa xôi hẻo lánh với
danh xưng vùng Kinh Tế Mới v.v... Nhưng sau khi đă thực hiện xong chiến dịch
lùa dân từ các thành thị và các tỉnh lỵ đi vào để thành lập các vùng kinh tế
mới, cùng phong trào Thanh Niên Xung Phong để gom lại và để kiểm soát số lượng
thanh niên mà chế độ Cộng sản cho rằng đây là thành phần nguy hiểm c̣n
lại của "Ngụy"; th́ liền sau đó, chế độ Cộng Sản Việt Nam
đă thực hiện ngay bước tiến lấy đất của những nhà nông nơi
miền đồng bằng Nam Bộ. Nhưng mai mắn hơn cho dân quê nơi Miền Nam,
v́ bài học Cải Cách Ruộng Đất đă làm rúng động vào tâm khảm của người
dân Miền Bắc và đă đi vào lịch sử của dân tộc Việt một vết
nhơ tận cùng của chế độ. Do đó, lần này chế độ Cộng Sản
Việt Nam đă đưa ra chánh sách ''Kư Giấy Tạm
Mượn'', và chính những tờ giấy này đă tố cáo sự thú tính và mang ư đồ
cướp giựt đất đai của Chế Dộ Cộng Sản Việt Nam vào ngày hôm nay. Trở lại phần người
di dân tại Việt nam trong thời gian đó th́ con thấy như sau. Chế độ Cộng
sản Việt Nam đă đưa một số lớn dân từ miền Bắc và miền
Trung vào lập nghiệp trên Miền Nam và đă để họ tự xây cất nhà cửa
trên những vùng được chỉ định, không có một chương tŕnh thiết
kế đô thị nào cả?... Mục đích chỉ làm sao đẩy lùi được
cư dân địa phương Miền Nam
ra càng xa các đô thị và làng mạc càng tốt. Từ đó các hệ thống ao rạch
và sông ng̣i chằng chịt trên mảnh đất đồng bằng về phía Nam Bộ đă
từ từ bị lấp để xây nhà và tắt nghẽn. Đất bắt đầu
trở nên hiếm v́ số người di dân từ Miền Bắc và Miền Trung càng ngày càng
đông, sự xâm chiếm và giành dựt bắt đầu lộ liễu. V́ không có chủ
đích thành tâm trong sự phát triển về đô thị nên đă tạo nên một xă hội
hổn loạn và mất vệ sinh ngay từ những giây phút định cư đầu
tiên của số người di dân Việt Nam
mới này. Cuộc chiếm đất định cư này đă kéo dài cho đến hôm
nay. Từ đó, đời sống có vẽ phồn thịnh lên và giá đất bắt đầu
tăng dần lên. Khi đó con người từ bần cố nông đă bắt đầu
có của và họ cố bám víu vào cải của trời cho này. Các hệ thống hành chánh
của Chế Độ Cộng Sản cũng thế, họ đă dựa vào quyền lực
và sự sợ hải của người dân trong giai đoạn đầu để tự
chiếm lấy những ǵ họ có thể làm được. Sự uất nghẹn từ
đó đă im ĺm bộc phát từ trong trái tim của người dân đồng bằng Nam
Bộ. Rồi đến khi mở cửa cho một nền Kinh Tế Thị Trường
dị hợm, th́ một số người Việt thân cộng đă trở về trước
và đă mua được những căn nhà tại những thành phố và những vùng phụ
cận để cho thân nhân làm ăn cùng sinh sống. Cuộc mở cửa lần này được
nới rộng hơn lên v́ túi tiền của những người tị nạn Cộng Sản
mà chế độ Cộng Sản đă đặt cho một cái tên là ''Khúc ruột ngàn dậm'',
được phát động rầm rộ. Từ đó những ngựi dân Việt trên
tứ xứ đă có dịp để trở về giúp đở Cha Mẹ, Anh Em và họ
hàng đang chịu những khổ sở trong hàng chục năm qua. Những căn nhà mục
nát được sửa sang trở lại, những mănh đất được mua trở
lại từ những người dân quê hay chính những kẻ đă chiếm đất
di dân t́m sống trong giai đoạn đầu mà con đă kể ở trên. Đồng tiền
được tung ra từ nơi những người Việt viễn xứ này, đă làm
ḷng tham không đáy của những kẻ bần cố nông trổi dậy. Từ đó giá
đất nhà cửa đă trở thành như vàng tại Việt Nam, những mảnh đất,
do chế độ Cộng Sản Việt Nam chỉ định định cư hay những
mănh đất đă kư giấy tạm mượn trên mấy chục năm nay đang được
tung ra mua bán trên thị trường đất đai của Việt Nam tính từ Nam chí Bắc.
Thưa Cha, đến hôm nay th́ ḷng dân đă căm phẫm đến tột cùng, tiếng
nói uất nghẹn đang dâng trào ra tại Việt Nam và có phải cũng chính là lúc mà Chế
Độ phi nhân Cộng Sản Việt Nam đang chuyễn những mảnh đất đă
cướp từ trong tay của người dân Việt qua các chương tŕnh Cải Cách
Ruộng Đất rồi những cuộc di dân vào Miền Nam sau ngày 30 tháng 4 năm 1975 đang
từ từ rơi vào trong tay của những ''Khúc Ruột Ngàn Dậm'' này hay không?... Thư
đă dài, con ngừng và kính chúc Cha được thật nhiều sức khỏe.
Con
Trần Minh Tâm / Strasbourg / France
Tâm Thư gởi đến Cha (05)- Trần Minh-Tâm
Strasbourg, ngày... tháng... năm 2007
Kính thưa Cha,
Thư trước trong lúc kể đến
Cha câu chuyện về vấn đề ''Đất Đai'', mà con đă đàm thoại cùng
một người bạn trẻ trong một tiệm phở vừa về thăm quê nhà trở
qua. Trong lá thư đó con có viết đến vấn đề ''thiết kế đô thị''
tại Việt Nam và nó đă
được tiếp tục trong hàng chục năm qua. Cho đến hôm nay th́ vấn đề
thiết kế đô thị tại Việt Nam đang
đi song song với chương tŕnh phát triển kinh tế và xă hội, đă làm cho con có
một cái nh́n lo sợ cho tương lai của cả dân tộc Việt Nam; nhất là cho sức khỏe của những thế hệ
tiếp nối sẽ đến . Bởi v́ sự suy nghĩ này, mà hôm nay con tŕnh bày ư tưởng
này của chính con đến Cha để tường.
Thưa Cha, tấm h́nh ở trên
mà con đang kèm theo thư đă chứng minh rằng dân chúng tại Việt Nam đang sống với sinh trùng và những
bệnh hoạn giết người trong giây lát. Đúng như anh bạn trẻ mà con gặp
trong tiệm phở đă nói ''...nước sông ng̣i th́ đen kịt và sự bẩn thĩu
đă làm cho không khí có một mùi nồng nặc khó thở. Vậy mà anh ơi!... dân ḿnh vẫn
chịu đựng sống như vậy qua hàng chục năm, cho đến hôm nay vẫn
c̣n như thế....'' Rồi tuần trước có một người đàn bà cũng vừa
về Việt Nam trở qua,
đi chợ và kể cho con nghe những chuyện làm ḷng con băn khoăn không it. Bà ấy
nói như sau ''...Anh à!... Lúc này ở Việt Nam
ḿnh chết trẻ không hà, không biết tại sao nữa?...'' Nhân câu chuyện c̣n đang tiếp
tục con hỏi thêm để lấy thêm những dữ kiện về vấn đề
sông, rạch xung quanh Sài G̣n ''... ''...Thưa Chị, tôi nghe rất nhiền người nói rằng
những con sông và những con rạch xung quanh Sài G̣n gần như đă bị nhiễm trùng
rất nặng, phải không?...'' và chị ấy trả lời cho con như sau ''... Đúng
rồi đó anh, nước sông đen thui và rất là hôi. Vậy mà người dân ḿnh hít
thở để mà sống. Đi ngang Cầu Bông tôi không thể thở được!...''.
Đó là những dữ kiện mà con có được từ những người quen biết
xung quanh tỉnh Strasbourg này. Có thêm một dữ
kiện trong gia đ́nh đưa về, là đầu năm 2007 Chú Út cùng vợ đi về
thăm Má vợ, khi trở về có ghé thăm con và kể vùng đất của Ngoại cho
con nghe. Cái vùng đất nhà quê nằm kế cận Sài G̣n, hiền lành dễ thương
mà con thường cuối tuần chạy xe đạp về đó để mà chạy giởn
trên những cánh đồng, hay đi bắt cá, ăn cắp mía v.v.. Vùng đất B́nh Triệu
nằm trước nhà thờ Fatima. Thưa Cha nghe Chú Út nó kể mà
con lạnh người, tất cả những kinh rạch ở nơi đó bây giờ nước
''Đen ng̣m...''. Bởi v́ nhà cửa mọc lên như nấm và cắt đứt từng đoạn
những con rạch, con kinh hay ao hồ đă có nơi vùng đất B́nh Triệu này. Từ
đó nước không có đường thoát, đọng vũng lâu ngày rồi trở nên đen
và bốc mùi hôi. Trong giai đoạn đầu khi những người di dân được
quyền cho phép lấp kinh lấp rạch để cất nhà, th́ họ đă không thể
nào lấp hết một đoạn kinh hay một đoạn rạch, do đó những con
rạch hay con kinh bị cắt đứt từng khoảng. Những khoảng kinh rạch
bị cắt đứt này, trong những ngày đầu th́ nước c̣n trong xanh nên thấy
đẹp mắt, nhưng về lâu th́ bắt đầu nước thâm đen v́ chất
phèn và do sự ứ động lâu ngày. Thêm nữa nước mưa hàng năm đă làm những
vũng nước ứ động này không thể khô đi, dù nơi đó không có một
mạch nước nào có thể ăn thông. Rồi con hỏi về mảnh đất
của Ngoại và cái ao cá ở trước nhà, bắt Chú Út nó kể rỏ cho con nghe mảnh
đất hiện tại của Ngoại bây giờ ra sao?... Th́ Chú Út trả lời cho con
như sau: ''...Anh biết đó từ lúc vùng đất B́nh Triệu này bán được giá,
th́ Cậu Út cũng đă lấp tất cả để xây nhà rồi. Những con rạch
bị nghẽn nước đen thui, hôi thúi đầy xung quanh nhà. Vùng đất ngày xưa
Ngoại trồng bưởi, có rất nhiều con mương nước chảy ṿng quanh,
nay bị tắt nghẽn nước đen luôn. Nước lấy từ con rạch chảy
vào từ sông lớn, rồi đem vào chứa trong cái ao trước nhà. Từ đó mới
đem vào trong vườn, chảy qua tất cả các mương ăn luồn trong mảnh
vườn của Ngoại. Giờ đây, cái ao nguồn mạch nước chính đă bị
lấp, th́ nước phải bị đen và hôi là điều dễ hiểu thôi...'' Từ
đó, th́ tất cả những vùng đất nơi vùng B́nh Triệu đều giống
nhau, ''Bán Đất Cất Nhà rồi Bán Nhà'', đời sống kinh tế của những
gia đ́nh nông dân bỗng dưng t́m được một lối thoát ''dễ thở'' cho
cuộc sống hiện tại. Không c̣n bị ràng buộc vào những sự ḍm ngó của
các cán bộ cộng-sản, không c̣n sợ cái danh xưng ''tiểu điền chủ'' bám
vào gia đ́nh và con cháu ḿnh, lại có được tiền. Vậy th́ lấy tiền, đi
chổ khác làm ăn, bỏ làng xóm, bỏ nơi chôn nhau cắt rún, bỏ cái lư lịch ''tiểu
tư sản'' để cho những người mới muốn làm ǵ th́ làm. Đất ruộng
là đất nước, đất của kinh rạch, của ao và mương. Lấy nó
cất nhà th́ phải lấp cho hết, lấp không hết th́ phải làm đường thoát
nước, không có đường thoát nước th́ chúng ta làm ''vũng nuôi muỗi'' chớ
sao?... Thưa Cha, viết đến đây con thật sự lạnh người khi nghĩ
đến những con vi trùng giết người, ''không có thuốc chữa'', đang tràn lan
trên đất nước Việt Nam.
Những con vi trùng của bịnh AIDS, binh CÚM GIA CẦM, bịnh SỐT XUẤT HUYẾT, bịnh
UNG THƯ, bịnh Heo Ḅ Lở Ṃm Long Móng v.v... đang bao trùm tất cả. Thời tiết
càng ngay càng tăng độ nóng dần, sự ẩm thấp cũa miền nhiệt đới
sẽ là cái ổ cho sự sinh sôi này và 84 triệu người dân Việt có đủ thuốc
để trị liệu kịp thời hay không?... Thưa Cha, đối với sự
suy nghĩ của con thi chắc chắn là không!... Con nhớ vào những năm 1982 cho đến
1988, nước Việt Nam đă bị rơi vào t́nh
trạng gần như kiệt quệ về tài chánh và dân miền Nam Việt Nam đă rơi vào khoảng thời gian ''đói
khổ'' tột cùng. Lúc đó tại nơi đây con đă cùng với các hội đoàn bạn
làm những cuộc vận động để cộng đồng hải ngoại nơi
đây ''góp máu và nước mắt'' nuôi sống cho chính gia đ́nh họ và từ đó kéo
sự sống c̣n cho dân tộc Việt Nam nói chung và cho dân miền Nam nói riêng. Tiền có thể
mua được thực phẩm để cho tạm đói ḷng, nhưng tiền sẽ không
mua được ''cái mạng của những con vi trùng'' khi cả thế giới chưa
có t́m ra được ''loại thuốc chủng ngừa bệnh dịch''... Vậy th́ khi
bệnh dịch phát lên trên đất nước Việt Nam,
th́ 84 triệu dân sẽ phải ra sao?... Thưa Cha ḷng con nặng trĩu, mắt con hoa lên,
và con muốn khóc!...
Con xin ngừng tại dây, Cha thông cảm cho con. Bức thư bị
cắt ngang, nhưng con không thể viết thêm được nữa. Hôn Cha, và kính chúc Cha,
Mẹ được thật nhiều sức khỏe. Con của Cha Trần Minh Tâm
/ Strasbourg
Thư trả lời
Cha 6
Strasbourg, ngày 2 tháng 12 năm 2007
Kính thưa Cha, Từ tháng trước cho đến hôm nay, con đă liên lạc
bằng thư tín về thăm gia đ́nh và bạn hữu, để hỏi thăm một
vài việc, mà hiện tại đang làm xao động đời sống của người
dân Việt Nam. Sự liên lạc này, được con viết về bên nhà, như là viết
một bức thư thăm hỏi b́nh thường, thăm hỏi về gia cảnh, kinh
tế và sức khỏe của từng gia đ́nh. Dựa trên tinh thần của một người
Việt kiều, muốn về Việt Nam
để dự trù một ''công việc làm ăn''. Từng người, con bàn thảo từng
vấn đề ''phát triển và hội nhập'', cho mỗi công việc, từ nông nghiệp,
ngư nghiệp cho đến công nghiệp và cả những h́nh thức buôn bán lẻ của
người dân Việt Nam từ Nam chí Bắc. (Phần này con không nhận được
sự trả lời chính xác. Nhưng qua những dữ kiện thông tin trên báo chí và truyền
thông, con đă nắm vững được nhiều cho mỗi công việc mà con đă dự
trù). Hôm nay, con viết thư này, gởi đến Cha để tŕnh bày và cùng hỏi ư kiến
nơi Cha trên các vấn đề mà con kể sau đây, để xin Cha giúp đở và cho
ư kiến: Thưa Cha, con sẽ tŕnh bày với Cha từng dữ kiện của từng
vấn đề và kết luận trên từng vấn đề để Cha nh́n thầy
được mẫu số chung của việc làm này. Mong Cha cho con ư kiến thực tiển
nhất cho mẫu số chung trên từng chủ đề mà con dự trù thực hiện.
Đầu tiên con sẽ bắt đầu bằng những sự kiện về các vấn
nạn của người dân ''khiếu kiện đất đaI'': Dân khiếu kiện
đất đai (vấn đề xă hội) Theo những tin tức từ quê nhà và trên
báo chí cùng truyền thông, th́ số lượng dân chúng (những người thuộc vào diện
khiếu kiện đất đai, có được vào khoảng 1% dân số, tính cả gia
đ́nh vào đó). nhiều nhất là vùng đồng bằng sông Cửu Long Nam bộ. Rồi
đến miền Bắc và miền Trung (riêng miền Trung th́ số lượng rất ít,
so với dân khiếu kiện về vấn đề đất đai của miền Nam và miền Bắc). Vậy muốn giúp
được vấn nạn này, có thể giải quyết được một cách rỏ
ràng và minh bạch, th́ cần phải có được ''một nhóm luật sư'' và những
người luật sư này cần có được một sự chấp nhận nào đó,
cho phép sinh hoạt, để có thể bênh vực cho những người dân khốn cùng này.
Nhưng với một chế độ độc Đảng và Đảng trị hiện
tại ở Việt-Nam, th́ phải làm sao người dân trong nước có thể thành lập
một nhóm ''luật sư'' cho vấn đề này, trên danh chánh ngôn thuận?... Thưa
Cha, gần như con có được trên 80% ư kiến, của bạn bè từ trong nước
trả lời rằng ''cần phài có một công đoàn độc lập'' và nhóm người
luật sự này sẽ là một bộ phận và được sự hổ trợ của
chính công đoàn này. Bởi v́, hiện tại tâm trạng của những người dân khiếu
kiện về đất đai, chỉ c̣n một niềm tin duy nhất vào các ''luật sư'
ngay tại trong nước. Đối với họ, chỉ có những người ''luật
sư'' này mới có thể giúp họ đặt tiếng nói với độc quyền Cộng
Sản Việt-Nam!...
Nông dân, Ngư dân và đời sống. Riêng về nông dân, hiện
tại th́ hai miền Nam, Bắc
Việt-Nam có hai cách thức làm ruộng khác nhau. Ngoài miền Bắc, th́ đă có chiều hướng
có rất nhiều tỉnh, các người nông dân đă tự kết hợp ruộng cá nhân
lại với nhau, mà làm thành các cánh đồng lớn để sử dụng cơ giới
về nông nghiệp. Nhưng ngược lại trong Nam,th́
v́ đất đai vẫn c̣n rộng, nên chương tŕnh ''tổ hợp lại, những
cánh đồng nhỏ'' để nâng diện tích ruộng trồng lúa, cho dễ dàng xử
dụng cơ giới, chưa thực hiện được. Nhưng!... có một điểm
chung cho những người làm ruộng từ Nam chí Bắc, là có dưới 20% người
làm nghề nông đă có thể đóng tiền cho An Ninh Xă Hội. Vậy th́ chuyện ước
mơ có được một số tiền hưu bổng cho tuổi già, đây là một
chuyện trong ước mơ, không thể thực hiện. Do đó, tính ra đời sống
của người nông dân từ Nam
chí Bắc, vẫn c̣n lạc hậu và chưa thoát ra khỏi cảnh lo sống từng ngày.
Như thế, muốn cho cái mơ ước về vấn đề ''hưu bổng'' cho
khối nhà nông tại Việt Nam, th́ cũng phải cần đến một ''nhóm luật
sư'', hiểu biết về vấn đề chi thu của ngành nông nghiệp. Giải thích
cho những người nông dân, hiểu được sự thiếu thốn của họ
đến từ đâu và tại sao họ không đủ sống; mặc dầu họ đă
làm việc cả cuộc đời như thế. Về ngư nghiệp, th́ có phần
ổn định hơn, v́ có chính quyền từng địa phương tham dự vào trong
sự phát triển ngành ngư nghiệp. Nhưng đời sống của ngư dân vẫn
c̣n rất nghèo khó. Phần đông không biết lúc về già lấy ǵ mà sống. Phần đông
cuộc sống vẫn c̣n duy tŕ theo phong tục xưa, là lúc về già th́ về ở với
con cái, không có được một chánh sách hưu bổng nào cả?... Hiện tại, bạo
quyền Cộng Sản Việt Nam
có đưa ra một chánh sách là tất cả thành phần lao động sẽ được
hưởng hưu bổng (vấn đề này được biết như sau: ''người
lao động phải đóng bắt buộc 15% sự thu nhập hàng tháng và phải đóng
ít nhất từ 20 năm trở lên)''. Trong khi, đời sống của người nông
dân và ngư dân c̣n phải kiếm ăn từng ngày, không đủ tiền đóng An Sinh Xă
Hội. Th́ lấy đâu ra 15% sự thu nhập hàng tháng này?... Đây là một điều
không tưởng. Vậy, để đối đầu với vấn nạn này, th́ cũng
cần phải có ''một nhóm luật sư', để giải thích và hướng dẫn
tại sao lại có những khó khăn và thiếu thốn lại đến với ngành ngư
nghiệp. Từ đó hướng dẫn và đối thoại với bạo quyền Cộng
Sản Việt-nam.
T́nh trạng những công nhân làm việc cho những công ty ngoại
quốc. Theo những tin tức gần nhất, th́ mức lương hàng tháng của người
công nhân Việt-Nam, làm việc trong những công ty của ngoại quốc, được
lănh từ 700 000 đồng Việt-Nam cho đến 900 000 đồng Việt Nam hiện
tại. Với mức lương này th́ hơn 1/2 những gia đ́nh ở trong diện công
nhân này, đă có một đời sống vừa đủ ăn. Do vậy, t́nh trạng dư
ra để sắm sửa những vật dụng cần thiết trong gia đ́nh rất
là khó khăn, th́ lấy đâu ra tiền để đóng cho quỹ An Ninh Xă Hội, cho gia
đ́nh trong những lúc gặp đau ốm. Vậy th́, khi đă không đủ tiền để
đóng cho quỹ An Ninh Xă Hội, th́ giấc mơ ''có tiền hưu bổng'' không thể
thực hiện được, v́ không bao giờ có được số tiền 15% phải
đóng trên quy định số lương hàng tháng mà bạo quyền Cộng Sản Việt
Nam đă đưa ra. Phần đông, thanh niên và thanh nữ nơi các miền quê đă bỏ
xứ, để đi lên t́m việc nơi các thành thị lớn hay đô thị đang
kỹ nghệ hóa, để có tiền gởi về nuôi sống và giúp đỡ gia đ́nh
đang gặp khó khăn nơi quê nhà (tin từ các thông tin, báo chí trong nước Việt-Nam).
Như vậy, con đă có thêm một dữ kiện, để xác định trở lại
rằng đời sống của người Nông Dân, Ngư dân và đời sống của
người dân buôn bán lẻ rất là khổ sở và khó khăn. Như thế th́ vai tṛ của
''nhóm luật sư'' đứng ra đối đầu trước những dữ kiện
hiện tại của đời sống, để bênh vực cho những người dân
Việt trở nên rất quan trọng.
Đời sống của những ngưởi
công nhân viên chức và Công An. Thưa Cha, con đă bàn những vấn đề này với
những người bạn con ở tại Việt Nam. Chúng con đă mất thời giờ,
để rồi t́m được một đáp số vô ích. V́ cái đáp số này, được
tạo thành bằng hai chữ ''Tham Nhũng''. Chính cái ''kinh tế thay đổi theo h́nh thức,
phát triển và hội nhập nửa chừng này'', đă đưa đến t́nh trạng
không thể lường được là ''Ai có thể ăn được cái ǵ th́ cứ
ăn, khi cái đó ở trong tầm tay của họ''. Vậy muốn chống lại sự
''tham nhũng'', của những người khốn cùng này, th́ cũng phải cần đến
''Luật''. Mà cái ''luật'' này là tiếng nói chân thật, để bênh vực và nói lên lẽ
phải thay cho tiếng nói của những người dân đang bị uất nghẹn, trong
một chế độ độc tài đảng trị hiện tại của Việt-Nam.
Con biết chắc rằng đây là một sự ''đối đầu'' với nguy hiểm.
Thưa Cha, con đă tŕnh bày đến Cha cái nh́n của con trên những vấn đề
đă nêu trên, (dù c̣n một vấn đề, là phương tiện giao thông để di chuyển
từ làng này qua làng khác hay từ tỉnh này qua tỉnh khác. Việc này, hiện tại con
chỉ nắm được chút ít thôi). Tóm lại, tất cả những vấn đề
mà con muốn thực hiện được ''một chương tŕnh'' cho con đường
về làm ăn trên đất nước Việt-nam (qua tinh thần Phát triển và hội
nhập) này, đều cần phải có một ''nhóm Luật Sư'' can đảm và dấn
thân. Chính tiếng nói này, sẽ thay thế và bênh vực cho tất cả những người
dân Việt-nam trong mọi thế hệ, đang chờ đợi trong những uất ức
và chiụ đựng. (Vấn đề quan trọng, mà con nh́n thấy được là chính
vấn đề ''Hưu Bổng'' , như con đă tŕnh bày trên những phần đă ghi).
Con nghĩ rằng, buổi họp chợ nơi đầu Làng, sẽ tưng bừng rực
rở. Khi những người dân đang sống trong khổ sở và lo âu, nghe được
những tiếng nói dám bênh vực cho họ. Dám nói lên được những u uất, mà
đă nhiều thế hệ phải im lặng cưu mang. Họ đă mang trên lưng từ
ngày hôm qua, cho đến hôm nay và chính những người dân Việt này, cũng đă hiểu
rằng nếu không thay đổi được, th́ gánh nặng này sẽ tiếp tục
cho đến ngày mai. Nhưng vấn đề ''Luật Lệ'' th́ con lại không thông
hiểu, nằm ngoài sự hiểu biết trong tầm tay của con. Rồi hơn nữa,
ngay trong những ngày hôm nay, khi tiếng nói của sinh viên và học sinh đồng đứng
dậy, trước vấn đề của hai quần đảo Trường Sa và Hoàng
Sa. Th́ tiếng nói của những nhà làm lịch sữ và tiếng nói của những ''luật
sư'' giờ đây thật là quan trọng. Những dẫn chứng hùng hồn, những
biện luận sắc bén trên tất cả những dữ kiện nêu trên, sẽ hung đúc
những trái tim đầy nhiệt huyết của cả dân tộc Việt-Nam. Thưa
Cha, đến đây con xin Cha giúp đở cho con và các bạn con một ư kiến, một
con đường cho tương lai sắp tới. Con tin rằng khi tiếng nói được
phát ra từ ''lương tâm'', nơi những người ''luật sư'' can đảm
này, chính nó sẽ làm sống lại các buổi họp chợ nơi đầu Làng từ Nam
chí Bắc. Cuối thư, con kính chúc Cha, Mẹ được thật nhiều sức
khỏe và vạn sự như ư.
Kính thư con của Cha Trần
Minh-Tâm / Strasbourg / France _________________ Vietnam
Library Network http://www.vietnamlibrary.net

|
|
|
 |
 |
 |
|
|
|
|