Bonjour Việt Nam   - người đi , người ở , người về     Nguyễn Mạnh Trinh.       Cách đây không lâu , một trang báo đã làm tôi thẫn thờ. Ðọc bài của một tác giả còn sống ở trong nước, hình như là anh Nguyễn Ðạt, viết về những con đường mà có lẽ ngày xưa với tuổi thiếu niên của tôi quen thuộc lắm. Bài có hình của con đường dọc theo hai bờ kinh, một bên là bến Lê Quang Liêm , một bên là bến Mễ Cốc. Nhìn những mái ngói rêu phong, nhìn những bờ tường loang lở, một dĩ vãng ùa về trong tôi. Có chất xúc tác , tiềm thức như òa vỡ những cảm xúc . Con đường này, suốt một năm đệ tam đạp xe theo em, lặng thinh nhưng đôi mắt ngỏ rất nhiều. Chỗ này, nơi dốc cầu cao, ngẩn ngơ nhìn theo tà áo trắng , mà lòng nghe nằng nặng những giấc mơ thời vừa lớn. Ơ đó , là nơi tôi viết những câu thơ tình, viết mà không dám gửi .. Ở đó , mấy chục năm qua đi, người cũ xa , mất hút. Và , cảnh chắc cũng phong trần lắm. Bao nhiêu là biến cố, bao nhiêu là nước cuốn qua cầu.   Tuổi học trò, có những đêm thức khuya học bài, nhưng trí óc vơ vẩn để ở đâu đâu. Sao trước mặt cứ nhạt nhòa tà áo trắng. Con kinh nước đen, những chiếc ghe chài đen đủi cạnh bờ, những dốc cầu cao cổ độ.. Chao ơi là vương vấn . Bài thơ viết ra , đầy ngây ngất và cũng rất ngây thơ:   " Gió sông thổi mạnh cầu cao anh nghe hơi thở buồn đau vào hồn trước anh áo trắng cô đơn anh theo mang một nỗi buồn vào sâu tóc lưng em xõa về đâu không gian nào, lịm giấc sầu sông cong nghe trinh nguyên vỡ trong lòng mầu áo trắng chợt mênh mông dáng trời."   Tôi, như người thích đi trở lại những quãng đời mình, đã qua.Trong tiềm thức, kỷ niệm lúc nào cũng như biển , đầy ăm ắp và bất cứ lúc nào cũng muốn tràn ra .   Nhiều người trở lại Việt nam nói bây giờ cảnh và người thay đổi nhiều lắm. Nếu muốn đi tìm kiếm lại cảnh cũ thì khó lắm , hầu như không thể nào. Thành ra , có người trở về nhiều lần nhưng những hình ảnh hiện tại chỉ nhắc nhở đến quá khứ đã xa, kỷ niệm đã mất.   Mấy ngày nay, tình cờ , tôi được nghe một ca khúc , và , cái cảm giác như sóng vỡ bờ ấy đã làm tôi thẫn thơ trong giấc mộng du nào ợ. Như một " người đi trên mây", đọc một bài báo có hình ảnh của con đường cũ, đã rung động.   Thế mà , nghe bản nhạc của một người ngoại quốc viết về quê hương mình, do một thiếu nữ Việt Nam nhưng phát âm Pháp ngữ rất chuẩn, lại bồi hồi và xao xuyến gấp bội.   Những điệp khúc, như lời thiết tha . Những ngôn ngữ như lời thầm thỉ. Dù rằng những hình ảnh như chiếc trực thăng cuồng nộ trên bầu trời làm tôi thấy có một điều gì lấn cấn trong tâm. Cái hình ảnh tuyên truyền của những người phản chiến thiên Cộng ấy đã thành một hình ảnh tiêu biểu cho chiến tranh chăng ?   Sao không có những hình ảnh khác như hầm chôn người ở Huế , hay đại lộ kinh hoàng ở Quảng Trị? Nhưng cảm giác ấy thoáng mau bởi vì người viết lời là một người ngoại quốc , không có tâm thức và trái tim Việt Nam.   Lời của Bonjour Việt Nam có nét bình dị nhưng nói lên được cái tâm cảm nhớ nhung quê hương của những người xa xứ. Có thể nói tuy Marc Lavoine là người ngoài nhưng như mang tâm cảm của người ở bên trong đã sống cùng , đã thở với và chung nỗi niềm. .   Tôi chợt nhớ đến trường hợp của Anthony Grey viết " Saigon " mang thật nhiều tính chất dân tộc Việt nam đến nỗi một tác giả là Nguyễn Ước đã dịch và viết thành " Trăng Huyết " như một phiên bản khác dày cả ngàn trang , vừa có tính chuyển ngữ mà còn có chất phóng tác . Và , Nguyễn Ước đã tỏ lòng hâm mộ hết sức với nguyên bản mà ông đã đọc, thích thú say mê.   Trường hợp Marc Lavoine và " Bonjour Việt nam " cũng là một tiêu biểu. Dù bản nhạc chưa được hoàn chỉnh lắm theo như tác giả, nhưng khi được Phạm Quỳnh Anh hát thì được ngưỡng mộ rất nhiều. Ít có bản nhạc gây ra tâm cảm phấn khích cho người nghe như thế. Vào web- site Google. Com, search ở Phạm Quỳnh Anh, tôi down load và in ra tới gần cả trăm trang những nhận xét của mọi người bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau.   Tất cả như cùng chia sẻ với người viết nhạc và người trình bày nhạc một tâm cảm lạ lùng, của những nỗi niềm mà khi nghĩ lại, giống cá nhân tôi. Nghĩa là , của một đại dương bề mặt thì yên tĩnh nhưng ở bề sâu dưới đáy thì lại cuồn cuộn vỡ bờ. Không hẳn là tình hoài hương, cũng không hoàn toàn là những lời than trách, nhưng trong âm điệu, có một điều gì trong veo, của tình tự dân tộc sâu lắng xuống, thành cung bậc làm cho thăng hoa những suy tư , những liên cảm.   Ðiệp khúc " Un jour, j'irai là bas" ( Một ngày nào , tôi sẽ trở về nơi chốn đó) nhắc đi nhắc lại thật đã trong không gian chùng xuống những giây thần kinh rung động. Nghe đi nghe lại, vẫn chưa chán , mà đôi khi , còn làm kéo dài thêm cái giây phút của một người còn nuối tiếc một điều gì linh thiêng lắm mà nhất thời chưa định hình được. Lời nhạc lôi vào một cảnh thổ nào, tuy quen thuộc nhưng vẫn thấy hấp dẫn bởi những bất ngờ sẽ gặp , sẽ đến. Lãnh thổ của những người thích chơi vơi , phiêu lưu trong cái bềnh bồng của quá khứ lung linh trong tâm tư. Nghe Phạm Quỳnh Anh hát, tưởng như một người của một xứ nói tiếng Pháp hát, nếu không có chữ Việt Nam với phát âm nghe rõ dấu nặng của chữ Việt.Nhưng lại có một cảm giác xen vào, nếu nghe Phạm Quỳnh Anh, một cô bé sống và lớn lên ở xứ người mà hát được bằng ngôn ngữ Việt Nam thì hay biết bao! Dù rằng , cô bé ấy đã đi song hàng giữa hai nền văn hóa , giữa hai đời sống và hai ý niệm.   Marc Lavoine đã gửi gấm những điều gì trong nốt nhạc và ca từ của "Bonjour Viêt Nam"? Thực ra, từ hình ảnh , đến ngôn ngữ đều bình dị . Nguyên bản là :   Bonjour Việt Nam. Racontes moi ce mot étrange et difficile à prononcer Que je porte depuis que je suis né Racontes moi le vieil empire et l etrait de mes yeux bridés Qui disent mieux que moi ce que tu n'oses me dire Je ne sais de toi que des images de la guerre Un film de Coppola et des helicopteres en colère. Un jour j'irai là bas Un jour dire bonjour à mon âme. Un jour j'irai là bas Pour te dire bonjour Việt Nam Racontes moi ma couleur, mes cheveux et mes petits pieds Qui me porte depuis que je suis né Racontes moi ta maison, ta rue Racontes moi cet inconnu Les marchés flottants et des sampans de bois Je ne connais de mon pays que des photos de la guerre Un film de Coppola et des hélicopteres en colère. Un jour j'irai là bas Un jour dire bonjour à mon âme Un jour j'irai là bas Pour te dire bonjour Việt Nam Les temples et les Boudhhas de pierre pour mes perès Les femmes courbées dansc les rizières pour mes merès Dand la prière , dans la lumierè revoir mes frères Toucher mon âme , mes racines, ma terre Un jour j'irai là bas Un jour dire bonjour à mon âme Un jour j'irai là bas Pour te dire bonjour Việt Nam Te dire bonjour Việt Nam.   Bản chuyển ngữ được phỏng dịch như sau:   Vẫy chào Việt Nam Kể cho tôi nghe cái tên khó gọi Khi nằm nôi thuở mới chào đời Kể về những triều đình xưa cũ Ðôi mắt xếch dấu vết một thời. Nói rất nhiều những điều khó ngỏ Khi Việt Nam hình ảnh chiến tranh Những trực thăng lưng trời cuồng nộ Phim Coppola khói lưả ngút quanh Một ngày nào tôi về chốn đó Chào thân mến linh hồn quê hương Một ngày nào tôi về chốn đó Chỉ một câu Việt Nam yêu thương Nói với tôi màu da, mái tóc Ðôi chân nhỏ từ lúc sơ sinh Nói với tôi ngôi nhà thân thuộc Những hẻm đường , làng mạc bao tình Phiên chợ nổi họp trên sông nước Thuyền tam bản trời đất lênh đênh Sao chém giết vẫn hoài trí nhớ Những đoạn phim khói phủ trời xanh Những trực thăng lưng trời cuồng nộ Quê mẹ tôi quặn thắt đoạn đành Một ngày nào tôi về chốn đó Chào thân mến linh hồn quê hương Một ngày nào tôi về chốn đó Chỉ một câu Việt Nam yêu thương Tôi sẽ về ngôi chùa lạy Phật Nguyện cầu thay cho người cha xa Nhìn thiếu phụ khom lưng trên đất Gửi ân cần lời mẹ thiệt thà. Cùng nguyện cầu dưới vầng trăng tỏ Ðêm anh em hội ngộ thiết tha Dãi tấm lòng về nơi cố thổ Ðất linh thiêng nguồn cội một nhà Một ngày nào tôi về chốn đó Chào thân mến linh hồn quê hương Một ngày nào tôi về chốn đo Chỉ một câu Việt nam yêu thương. Một ngày nào tôi về chốn đó Chào Việt nam yêu dấu lạ thường.   Bản nhạc như thôi thúc một buổi trở về. Có một lời hứa hẹn . Tôi sẽ về . Sẽ về để thấy yêu vô vàn quê hương. Ðể thay người cha thắp nén nhang thơm lên bàn thờ Phật để nguyện cầu những điều tốt đẹp nhất. Ðể thay lời người mẹ, ân cần nhắc nhở tới những thiếu phụ gập mình dười đồng sâu, khổ cực một đời . Câu văn trong Quốc Văn Giáo Khoa Thư vẫn còn âm vang :" không có nơi nào đẹp bằng quê hương." Dù rằng , quê hương ấy tả tơi vì bom đạn, vì khói lửa làm đen tối cả một khoảng trời. Chuyện chiến tranh bây giờ đã thành quá khứ , nhưng cái bóng đen ấy vẫn cón ám ảnh nhiều người. Vẫn còn những bi thảm tiếp tục. Vẫn còn những chia phân trong hồn người.   Riêng với tôi, cảm xúc đã tạo cho mình những câu tự vấn . Người đi? Người ở ? Người về? Tôi có phải là người thật lòng yêu quê hương xứ sở không ? hay chỉ là trong đầu môi chót lưỡi ? Ai mà chẳng muốn về thăm quê nhà . Ai mà chẳng yêu đất nước và mong mỏi quốc gia hùng cường tân tiến? Thế mà , sao bây giờ, tôi chỉ tự hứa với mình . Sẽ có một ngày trở về. Còn bây giờ, thì chưa.   Gần đây tôi có đọc một lá thư của một người lính bị tàn phế gửi cho một người bạn từ Việt Nam. Bức thư có nhiều đoạn làm tôi suy nghĩ:   "Các anh ạ! Bây giờ thì buồn quá! Các anh- những sĩ quan QLVNCH, những người anh của chúng tôi, những Ðại Bàng, những Bắc Ðẩu, Hắc Báo của ngày nào một thời tung hoành ngang dọc khắp các chiến trường.. các anh đã có một thời quang vinh và một thời nhục nhã, giờ đây sau 30 năm vẫn lặng lẽ, các anh cũng nhòa đi hình ảnh của ngày xưa?Các anh đã quên rồi sao? Quên rồi những chiến sĩ thuộc quyền của các anh đã nằm xuống vĩnh viễn trên đất mẹ thiêng liêng quên những đồng đội còn sống sót trong một tấm thân tật nguyền đau khổ, sống lây lất ở đầu đường xó chợ. Xin cảm ơn các anh về những đồng đô la mà các anh gửi về cho chúng tôi trong chương trình giúp đỡ thương phế binh QLVNCH. Những đồng tiền đó dù có giúp cho chúng tôi trong một thời gian ngắn, dù có an ủi cho những đớn đau vật chất được đôi phần nhưng cũng không làm sao giúp chúng tôi quên nỗi nhục nhã mất nước! Chúng tôi cần ở các anh những chuyện khác, các anh có thấu hiểu cho chúng tôi hay không?   Tôi đã hiểu vì sao thằng khuân vác ở xóm trên, thằng vá xe đạp ở đầu đường, thằng chống nạng đi bán vé số ở cạnh nhà lại ghét cay ghét đắng đám Việt kiều.   Họ là những người lính năm xưa, họ đã từng tuân lệnh những Ðại Bàng , Thần Hổ xông pha nơi trận mạc. Họ đã từng chắt chiu từng đồng bạc nghĩa tình chung thủy gửi vào tận chốn tù đày thăm các anh. Họ đã từng uống với các anh chung rượu ân tình ngày đưa các anh lên phi cơ về vùng đất mới. Họ từng nuôi nấng một hoài vọng, một kỳ vọng ngày về vinh quang của QLVNCH. Nhưng chính các anh đã làm họ oán ghét đến độ khinh bỉ khi các anh áo gấm về làng, chễnh chệ ngồi giửa nhà hàng khách sạn 5 sao tung tiền ra để tỏ rõ một Việt Kiều yêu nước.   Các anh có biết không? Từ trong sâu thẳm của cuộc đời, những người lính VNCH đang lê lết ở ngoài cửa nhà hàng mà các anh đang ăn uống vui chơi, đang nhìn các anh với ánh mắt hận thù.   Hận thù lớn nhất của người lính là sự bội bạc, là sự phản bội! Không biết khi tôi kết tội các anh là phản bội có quá đáng hay không, nhưng các anh hãy tự suy nghĩ một chút sẽ thấy rõ hơn chúng tôi. Tôi không tin là tất cả các anh đã biến thái thành những tên Việt gian nhưng sự trở về như các anh trong hiện tại là đồng nghĩa với sự phản bội.   Các Anh đã phản bội lại Tổ Quốc và rõ ràng nhất các anh đã phản bội lại chúng tôi"   Ðọc lá thư ấy, lòng tôi như chùng xuống. Mỗi một người đếu có hoàn cảnh cũng như cách chọn lựa riêng nhưng tôi không ngờ rằng trong sâu thẳm của những người lính cũ còn có những nỗi niềm như thế. Sự phân cách quá sâu đậm , những con sông chia cách vẫn chưa thể lấp bằng được. Ngẫm suy lại, từ một khía cạnh nhìn ngắm khác nhau, đã có những khác biệt cho từng hành động.   Nghe nhạc Marc Lavoine với tình tự quê hương Việt Nam qua tiếng hát Phạm Quỳnh Anh, đã là những giây phút hạnh phúc tuyệt hảo hiếm có trong đời. Tôi như đã trở về quê hương tôi bằng tâm tưởng. Tôi ngỡ mình như một người trẻ tuổi trở về, thay lời cha lời mẹ cảm tạ đất nước . Tôi ngỡ mình đang trong hành trình về nguồn, dù có thể rằng mãi mãi tôi sẽ chỉ là người luôn ở lề đường, cả nơi mình lưu lạc xứ ngưới và nơi lạc lõng xứ mình. Tôi có thể quên đi một thời chiến tranh, của lúc mà anh em một nhà hằm hè chong mũi súng nghinh nhau bởi biết rằng tất cả chỉ là nạn nhân của một cuộc chiến ủy nhiệm. Cái hình ảnh những chiếc trực thăng cuồng nộ bầu trời của nhạc Bonjour Việt Nam ấy hình như chỉ tượng trưng cho một phía. Còn nhiều hình ảnh khác , tượng trưng của bên kia , của cuộc chiến nhân dân tàn bạo , tuy chưa nhắc đến nhưng đã sẵn từ liên tưởng. Nghe đi nghe lại bản nhạc thấy thấm thía , cả nỗi buồn lẫn nỗi đau , cả hạnh phúc và thất vọng.   Ðọc lá thư , nghe bản nhạc, những suy tư xen kẽ nhau. Quê hương đẹp lắm , hãy về, hỡi người đã ra đi , lời nhạc thủ thỉ. Nhưng, người về, trở lại quê xưa, đừng làm người phản bội, đừng đóng vai tuồng áo gấm về làng, đừng cợt đùa trên nỗi đau người khác, bức thư nhắc nhủ. Người đi , người ở , người về?Thôi thì , cứ hãy bắt đầu một giấc mơ đẹp của người đi tìm lại hình bóng quê hương. Tôi bắt đầu nghe lại . Nhạc Marc Lavoine, giọng hát Phạm Quỳnh Anh.   Bonjour Việt nam:" Un jour j'irai là bas. Un jour dire bonjour à mon âme. Un jour j'irai là bas. Pour te dire bonjour Việt nam. Te dire bonjour Việt Nam   Click here >>Bonjour Viet Nam - Pham Quanh Anh TRỞ VỀ ĐẦU TRANG

THẰNG LÍNH TRỞ VỀ   Yên Sơn Khu Welcome Center là một doanh trại đặc biệt, nằm giữa lòng đại bản doanh của căn cứ bộ binh Fort Carson, thành phố Colorado Spring, dành làm nơi tiễn đưa binh lính lên đường đi các chiến trường xa cũng như chào đón họ trở về sau khi hoàn tất một “tour” nhiệm vụ. Hai bên đường, từ khu khách sạn dẫn đến trung tâm, phủ đầy tuyết trắng xóa - Khu khách sạn gồm rất nhiều building giống hệt như những khu doanh trại của lính, tụ lại một nơi được quân đội tổ chức và quản lý nhưng không khác gì những khách sạn bề thế nổi tiếng của tư nhân bên ngoài. Chỉ khác biệt là họ không tính thuế và giá cả rất thấp cho những phòng ốc sang trọng và đầy đủ tiện nghi. Khu khách sạn dành riêng cho thân nhân và gia đình tạm trú trong thời gian thăm viếng - Những khóm cây trụi lá trơ cành trông rất thơ, rất mộng đứng thi gan trong cái lạnh tái tê của mùa đông Colorado! Từ tối qua đến nay tuyết ngưng rơi làm lũ nhỏ có vẻ thất vọng! Dù vậy, chúng nó cũng xin hắn dừng xe lại để được chạy nhảy một lúc trong những mặt phẳng phủ đầy tuyết trắng xóa. Dân Houston, dân Vùng Bay Area có khác, lúc nào cũng trông mong được nhìn ngắm và được đi trong tuyết rơi. Không biết những gia đình khác đã đến “trung tâm chào đón” từ lúc nào, nhưng khi gia đình hắn tới nơi lúc 12:30 trưa đã thấy chật ních những người và người ở một bên khán đài, nơi dành riêng cho gia đình và thân nhân ngồi chờ đón. Căn phòng đợi rộng lớn như cầu trường của một đội bóng rỗ chuyên nghiệp đầy những tiếng nói cười và âm nhạc ồn ào như một trung tâm mua bán trong mùa lễ tết. Sự sốt ruột đã làm tiếng ồn ào tăng lên theo từng tiếng đồng hồ trôi qua! Giờ G là giờ để người thân trong gia đình được mừng đón người thân yêu của họ trở về, đựơc ôm chặc trong vòng tay đứa con, hoặc chồng, vợ, cha, mẹ, hoặc anh, chị, em bằng xương bằng thịt sau hơn 500 ngày họ miệt mài trong tử sinh trên chiến trường Iraq. Giờ G là 1 giờ trưa, rồi 2 giờ, rồi 3 giờ… và bây giờ đã là 6 giờ chiều! Ban tổ chức liên tục trấn an mọi người là những người thân yêu của họ đã có mặt trên đất Hoa Kỳ, nhưng họ không hề nói đang ở đâu và tại sao. Có lẽ ai cũng đã quen thuộc với ngôn từ “bí mật quân sự” nên chỉ sốt ruột chờ đợi. Cứ mỗi lần người trong ban tổ chức lên máy vi âm thì tất cả mọi tiếng ồn ào im phăng phắc, hàng ngàn cặp mắt hướng về người phát ngôn với trái tim hân hoan để rồi thất vọng và sốt ruột tiếp tục đợi chờ. Hắn suy nghĩ mông lung, hồi hộp một cách kỳ lạ, niềm lo âu vô hình cứ lẩn quất trong lòng. Hắn nghĩ tâm hồn hắn sẽ thật sự bình yên khi ôm được “thằng lính” bằng xương bằng thịt trong vòng tay siết chặc của mình. Hắn không biết đã uống hết bao nhiêu ly cà phê mà cả người thấy nhộn nhạo; giá có một cốc rượu mạnh mới có thể có được sự kiên nhẫn đợi chờ. Hắn lướt mắt khắp gian phòng cùng chia sẻ với những gương mặt âu lo, những ánh mắt đoài đoạn vì nhớ mong của những người vợ trẻ, của những cha mẹ anh chị em, và thương ơi là thương những trẻ thơ vẫn vô tư nô đùa chạy nhảy. Mấy tuần lễ trước hắn có một giấc mơ khủng khiếp làm bàng hoàng khi thức dậy mà không dám hở môi chia sẻ với bất cứ một ai! Sự lo âu càng lúc càng tăng theo tỷ lệ nghịch với ngày N “thằng lính” trở về. Hắn cứ suy nghĩ vẩn vơ về những cái “huông” trong đời quân ngủ hắn đã từng nghe thấy, từng chứng kiến. Cứ năm ba ngày không liên lạc được với “thằng lính”, cứ mỗi lần nghe tin tức bom tự sát nổ chỗ này, chỗ kia và quân nhân tử nạn trên chiến trường Iraq là hắn quýnh quíu! Trong tình trạng đó đã hình thành một ác mộng! Trong mơ, hắn đã như người điên loạn chạy nhảy qua những khu rừng tăm tối, rồi bay chơi vơi trong một khoảng không gian xám đục, rồi rơi xuống nhiều tầng địa ngục... sau khi nhận lá cờ Hoa Kỳ xếp gọn hình tam giác từ tay hai người lính Mỹ trong quân phục đại lễ kính cẩn trao cho hắn với câu nói gọn lỏn “we’re so sorry” (chúng tôi rất lấy làm ân hận) rồi lặng lẽ quay gót! Bỗng thời gian như ngưng lại, không gian như đặc quánh làm cho căn phòng càng rộng thênh thang, hàng ngàn con tim như ngừng đập và hàng ngàn cặp mắt đổ dồn vào phía cổng sau, nơi mà vị sĩ quan điều khiển “Chương Trình Chào Đón” cho biết là những đứa con yêu của đất nước này sắp xuất hiện trước những tấm lòng trời biển và niềm kiêu hãnh của hàng ngàn thân nhân đang ngóng đợi. Nếu không có hàng trăm chiếc xe đủ cỡ, đủ loại đậu trước sân của khu “Welcome Center”; nếu không vào bên trong building, người ta sẽ không thể biết là trong lòng building này đang chứa đựng mấy ngàn người già trẻ lớn bé! Hắn có cảm tưởng người ta sẽ giật mình nếu ai đó làm rơi chiếc kim may trong giây phút này. Hàng ngàn tiếng hò reo không hẹn cùng cất lên òa vỡ khi ba cánh cửa lớn vừa được mở rộng cùng một lúc, bóng dáng của ba người lính dẫn đầu trong bộ đồ trận rằn ri màu cát sa mạc uy dũng bước vào! Người hắn tê điếng, hai mắt mở to hết cỡ dán chặc lên từng bóng dáng người lính xuất hiện. Bỗng chốc, mắt hắn như có màn sương mỏng làm nhạt nhòa hình ảnh của “thằng lính” cao nhòng vừa bước qua ngưỡng cửa. “Thằng lính” người Việt Nam mà cao trội hơn ai hết trong hàng quân của một tiểu đoàn lính Mỹ. “Thằng lính” là người thứ ba, ở hàng đầu, nón bê-rê phủ sụp như đang ngó xuống những bước chân đều của hàng quân duyệt qua khán đài danh dự. Hắn dõi theo từng bước đi của “thằng lính” cho tới lúc vị sĩ quan điều khiển đoàn quân ra lệnh cho những bước quân hành dừng lại và quay phải hướng lên khán đài, nơi hàng ngàn thân nhân đang hò reo vỡ lỡ! Nón bê rê của “thằng lính” vẫn phủ sụp che tầm mắt! Hắn lướt nhanh một dọc qua hàng quân, để ý dường như không có cặp mắt lính nào ngó lên khán đài trước mặt họ, nơi mà những ánh mắt thiết tha đang vui mừng chờ đợi họ. Dường như ai cũng cố gắng kềm hãm nỗi vui sướng, nỗi xúc động trong lòng! Sau khi cử hành nghi lễ chào quốc kỳ một cách trang trọng và bài hát “lục quân hành khúc” chấm dứt, Thiếu Tướng chỉ huy trưởng của căn cứ ngỏ lời chào mừng quan khách và đoàn quân trở về bằng một bài nói ngắn gọn, đại lược như: “Kính thưa toàn thể quý vị, chúng tôi rất lấy làm tiếc về sự chậm trễ của buổi lễ vì thời tiết quá xấu trên hành trình trở về của đoàn quân. Hân hoan chào mừng quý thân nhân có mặt trong buổi lễ hôm nay. Cám ơn sự kiên nhẫn và thông cảm của quý vị”. Hân hoan chào mừng các bạn đã bình yên trở về; các bạn đã hoàn thành tốt đẹp nhiệm vụ rất cam go được giao phó, các bạn là niềm hãnh diện của đất nước và nhân dân Hoa Kỳ. Chúng tôi thành tâm cám ơn sự hy sinh cao cả của các bạn và gia đình, đặc biệt các gia đình và các quân nhân bị thương vong trên chiến trường Iraq. Chúng tôi cũng kính cẩn nghiêng mình trước những vong linh của hơn ba ngàn binh sĩ đã nằm xuống trong cuộc chiến! Quân đội và nhân dân Hoa Kỳ quyết không để sự hy sinh cao cả đó bị phí phạm. Với tất cả những nổ lực và quyết tâm không ngừng nghỉ của quân đội và chính phủ Hoa Kỳ, chúng ta có quyền hy vọng sự ổn định và sự tự do no ấm của nhân dân Iraq sẽ được tái tạo trong một ngày không xa. Việc làm của chúng ta ngoài mục đích nêu trên còn là việc cần làm để bảo vệ an ninh cho đất nước và nhân dân Hoa Kỳ nữa. Chúng ta không muốn có một 9/11 khác xảy ra! Một lần nữa, chúng tôi xin hân hoan chào mừng các bạn đã trở về bình yên, cầu chúc các bạn và gia đình có những ngày sum họp trong hạnh phúc tuyệt vời!” Sau những dặn dò cần thiết của các cấp chỉ huy, đám lính được lệnh tan hàng. Mọi người đổ xô nhau ùa ra sàn tìm người thân yêu của mình. Hai đứa em và cô bạn gái của “thằng lính” cũng lập tức biến mất! Hắn cố giữ vẻ điềm đạm để cùng vợ bước về hướng “thằng lính” đứng lúc nãy. Những đứa bạn lính của nó, hoặc còn ở lại căn cứ, hoặc đã về trước, ôm chằm nhau cả lũ, rồi hai đứa em, rồi cô bạn gái của nó thay phiên nhau ôm cứng như không muốn rời. Nhìn hoạt cảnh sum họp chung quanh với bao nhiêu tiếng cười, bao nhiêu dòng lệ ướt đẵm mắt môi, hắn liên tưởng tới đôi mắt đẵm lệ của Mẹ, những nghẹn ngào của Ba trong những lần hắn về phép năm xưa, niềm cảm xúc tuôn trào với bao nhớ thương và ân hận về những khiếm khuyết và chểnh mảng của hắn khi Ba hắn còn tại thế! Ba ơi! Con biết đã quá muộn màng để nói với Ba một lời xin lỗi. Vâng thưa Ba, lời Ba mượn câu cách ngôn để dạy dỗ con khi còn vừa tập tễnh vào đời,“nuôi con mới biết lòng Cha Mẹ”, phải đợi chừng này tuổi con mới thật sự hiểu ra! Hắn cố kềm giữ không để rơi nước mắt trước đám đông và kiên nhẫn đợi tới phiên mình sau khi mẹ nó mừng mừng tủi tủi buông ra. Ôi hạnh phúc biết bao khi hắn ôm được thằng con yêu quý trong vòng tay của mình. Lòng hắn thật sự bình an và sung sướng đến muốn bật khóc! Bây giờ thì hắn biết chắc “thằng lính” của hắn đã mạnh khỏe trở về và cơn ác mộng không còn là một nỗi ám ảnh khôn khuây trong lòng hắn nữa. Sau một khoảng thời gian mừng mừng tủi tủi khá lâu, tiểu đoàn được lệnh tan hàng để theo các cấp chỉ huy về doanh trại làm thủ tục nhận cư xá trước khi được đi phép 48 giờ. “Thằng lính” chỉ đường đến khu cứ xá độc thân cho hắn chạy theo. Nó nói làm thủ tục nhận phòng rất nhanh vì mọi chuyện đã được xếp đặt trước. Khi đến nơi thì thấy “thằng lính” đang chuyển những dụng cụ cá nhân lên phòng. Hắn thấy chiếc ba lô kềnh càng của “thằng lính” vừa được “unload” từ một quân xa xuống cùng những vật dụng cá nhân của nó, hắn tính giúp mang lên phòng trên lầu hai, nhưng trời ơi nặng oằn cả lưng! Anh em “thằng lính” vội vàng khuyên ngăn để cho chúng nó mang lên. Thằng em cũng to con, cao lớn hơn Bố chứ có ốm yếu gì đâu, vậy mà nó vừa mang lên đã vội vàng để ngay xuống! “Thằng lính” cười rồi khoác lên lưng một cách thoải mái, nhẹ nhàng. Nó nói là tất cả quân nhân đều phải mang như vậy trên lưng mỗi ngày ít nhất tám tiếng đồng hồ trở lên, chưa kể tới vũ khí đạn dược! Hắn nghe mà bái phục cho thể lực của một người lính Mỹ. Hắn tự hỏi với sức nặng đó làm sao có thể trèo đèo, băng rừng, vượt suối, xông trận nhanh chóng cho được?! Ôi! Lính Mỹ có khác! Bao giờ cũng được trang bị tối đa! Hắn chạnh lòng nghĩ tới thân phận của những người lính Việt Nam Cộng Hòa năm xưa, đi vào những nơi hung hiểm mà chỉ trang bị với nhiều thiếu thốn kiệm ước! Ôi sao thuơng mến lẫn cảm phục vô vàn! Gia đình hắn đã ở lại Fort Carson chơi với “thằng lính” đến hết 48 giờ phép của nó. Suốt ngày chỉ loanh quanh sáng trưa chiều tối đi thăm các nhà hàng quán xá khác nhau, hoặc kéo nhau đi thăm những gia đình bạn lính của nó ở ngoài thị trấn, hoặc lũ nhỏ chơi với nhau những trò chơi điện tử “thằng lính” có sẵn hoặc mua về từ khu mua sắm trong căn cứ (Post Exchange). Những ngày còn lại trời cũng chẳng chìu lòng lũ nhỏ vì tuyết trắng chẳng rơi và nắng vàng vẫn rực rỡ mỗi ngày; ban đêm lại vô cùng rét buốt. 48 giờ phép cũng ra đi vội vàng, gia đình bịn rịn chia tay “thằng lính” với cái hẹn hai tuần sau “thằng lính” sẽ được nghỉ phép 4 tuần lễ. Về đến nhà mấy hôm, “thằng lính” gọi hỏi ý kiến của hắn: - Ba cho con ý kiến là con nên làm sao. Con phải trả lời ngay cho cấp trên của con biết. Tháng 10 tới là kỳ hạn 5 năm của con, đúng ra là con sẽ hết “giao kèo”, từ giã vũ khí về đi học lại với em con, nhưng thời gian từ bây giờ đến tháng 10 nhiều hơn 6 tháng dưỡng quân, có thể con sẽ bị điều động trở lại Iraq hoặc đi chiến trường Afganhistan. Trong bộ binh, mỗi khi chuyển quân đi chiến trường xa, thường là phải ít nhất một năm mới trở về. Khi trở về là con mãn hạn! Tuy nhiên, Ba còn nhớ 3 năm “option” trong giao kèo của con không? Quân đội cho con một chọn lựa! Nếu con “tình nguyện exercise” thì tháng Sáu tới con có thể chọn đi phục vụ bất cứ ở đâu, nước nào trong “tour” kế tiếp; nếu đợi đến khi quân đội cần, “quân đội exercise” thì con sẽ mất quyền chọn lựa! Đầu óc hắn quay cuồng chớp nhóang vì đâu có nhiều thì giờ suy nghĩ, trong thoáng chốc hắn đã có câu trả lời: - Well, dường như con không có chọn lựa nào tốt hơn là “tình nguyện exercise”. Vì theo Ba hiểu rất có nhiều khả năng quân đội sẽ exercise để cover thời gian cho cái tour kế tiếp! Vì họ không thể cho con ra khỏi quân ngũ trước khi hoàn thành đợt chuyển quân, và họ không có lý do chính đáng giữ con lại trong quân đội nếu không exercise option triễn hạn. Hơn nữa, các cơ quan truyền thông đã và đang nói về sự khó khăn trong việc tuyển mộ tân binh của quân đội Mỹ; nghe nói Quân đội cho nhiều quyền lợi (incentives) cho những người tình nguyện sau này; chưa kể tới việc quân đội đã tốn kém khá nhiều để đào tạo một người lính chuyên ngành như con mà không nghĩ tới việc sử dụng tối đa tài nguyên của đất nước! - Con cũng đã nghĩ như Ba nói! Ngưng một chút, “thằng lính” nói tiếp: - À ba! Nói về “incentive”. Quân đội hứa cho con một số tiền thưởng nếu con” tình nguyện exercise”. Con dự định cho các em một nửa, và đưa Ba Mẹ một nửa để sửa sang nhà cửa hoặc để Ba Mẹ chi dụng tùy nghi! Hắn xúc động về tấm lòng hiếu để của “thằng lính”. Chỉ cần nó biết nghĩ như vậy cũng quá đủ: - Con cứ để dành tiền chi dụng, Ba Mẹ không cần tiền trong lúc này, chỉ cầu mong cho con luôn được bình yên và mạnh khỏe, vui vẻ là Ba Mẹ sung sướng rồi! Con cho tiền em con cũng được, cho nó để dành cho việc học nếu một lúc nào đó Ba Mẹ không còn lo được nữa! - Ba nói với con là Ba đã quyết định sống tới 100 tuổi rồi mới tính sau mà! - Ha ha! Dĩ nhiên là vậy rồi! Ba muốn nói tới một lúc nào đó… Ba Mẹ cần tiền để đi du lịch thì sẽ phải nhờ các con lo cho em thôi! - Ukie dukie Ba, Hahaha! Nghe vậy được hơn (It sounds about right) Ba! *** Hai tuần sau “thằng lính” về nghỉ phép một tháng. Đời sống bình thản mỗi ngày của gia đình lại bị đảo lộn chung quanh sinh hoạt của con, tất bật với những niềm vui mở ngõ, và rộn rịp bạn bè. Hắn để ý thấy “thằng lính” của hắn đã thật sự trưởng thành; tâm tính có nhiều thay đổi; uống rượu và hút thuốc lá liên miên; cử chỉ, nói năng có vẻ từ tốn hơn nhưng lại rất nhạy cảm. Có một tối hai bố con ngồi tâm sự với nhau rất khuya, sau khi bạn bè nó đã ra về; khi những chai bia cuối cùng được hai bố con chia đều thanh toán. Giọng nó chùng xuống bùi ngùi nói về vài người bạn chiến đấu đã vĩnh viễn không thể trở về! Những người này, trong vài trường hợp khác nhau, đã ngã gục trong tầm mắt đau đớn của nó mà không ai có thể làm gì hơn trong những hoàn cảnh quá bất ngờ như vậy! Nó nói những lúc như vậy nó thực sự không còn biết ai là ai, chính nghĩa, tà nghĩa gì hết ráo, nó ao ước được nổi điên lên, muốn gầm thét, muốn tiết hận vì lòng thương xót bạn bè... vậy mà đành ngồi chết lặng nhìn bạn mình gục chết bằng đôi mắt mở toang ứa máu! Nó cũng nhắc đến những người bạn khác đã bị thương tật trong những cuộc hành quân tảo thanh hoặc để bảo an dân chúng. Nó cảm thấy nó quá may mắn được trở về với nguyên vẹn hình hài dù tinh thần nó vô cùng sa sút... “Thằng lính” tỏ vẻ phiền muộn về chiến trường, nơi mà bạn và thù không rõ mặt; nơi mà giặc thù dùng tất cả những thủ đoạn dã man, hèn mạt kể cả việc sử dụng đàn bà con nít cho những tín điều ngu xuẩn; nơi mà mỗi người lính Mỹ luôn luôn ý thức rằng mình là những tấm bia di động từ những phút giây đầu tiên ra khỏi căn cứ! Hắn chia sẻ với con những kinh nghiệm chiến trận bản thân, những đớn đau tương tự cho bạn bè hy sinh trong trận chiến, nhất là lần hắn đã phải nuốt lệ, vắt tim trút hết hỏa lực lên đầu của đơn vị anh mình khi căn cứ của anh bị giặc thù tràn ngập! Hắn vừa kể vừa thấy hiển hiện trước mắt qua màn lệ mỏng sự kiện đã gần 33 năm qua! Hắn cũng chia sẻ với con về những khó khăn tương tự cho những người lính Mỹ trong chiến tranh Việt Nam năm xưa. Hắn có nhắc tới vụ Mỹ Lai, nơi mà một đại đội lính Mỹ đã tàn sát cả một làng gần 400 nhân mạng, kể cả đàn bà con nít. “Thằng lính” nói rằng nó hiểu được cái động cơ của việc làm tàn ác đó, nhưng tàn sát từng đó người để trả thù là một hành động dã man, là những người lính vô kỷ luật, thiếu nhân tính, rất đáng trách phạt tối đa. Hắn công nhận điều nhận xét của “thằng lính” rất chí lý nhưng so với việc tàn sát hơn sáu ngàn thường dân vô tội ở Huế, trong dịp Tết Mậu Thân, của Việt Cộng, chưa kể những vụ giết người hàng loạt trong cùng thời điểm trên khắp miền nam Việt Nam, là cả một trời khác biệt! Một người lính Mỹ giết một người ngoại quốc trên chiến trường với tội danh không rõ đã là một hành động không thể tha thứ rồi, huống chi cùng đồng bào với nhau mà có thể lang sói đến độ thảm sát một tập thể khổng lồ như vậy chỉ để phục vụ cho những tham vọng điên cuồng của người Cộng Sản! “Thằng lính” thật sự “shocked” khi biết chi tiết này. Nó bảo có loáng thoáng nghe qua nhưng không thể tưởng tượng cái độ dã man, tàn ác như vậy hiện hữu! - Nếu có thì giờ con lên net truy tìm hồ sơ Mậu Thân Offensive, về chiến tranh Việt Nam của nhiều tác giả ngoại quốc thì con sẽ hiểu rõ tại sao hơn hai triệu người Việt phải đau lòng bỏ nước ra đi, tại sao chúng ta có mặt trên đất nước này. Ba vô cùng thông cảm tâm tư của con, những điều Ba nói cho con hôm nay là nói với một người trưởng thành, là một người có trách nhiệm và hiểu biết để con thấy rằng Ba và nhiều bạn bè, nhiều người Việt lưu vong đã và đang sống với những ẩn ức kinh mang như vậy suốt ba mươi mấy năm qua! Nhưng con ơi, đời sống vẫn phải tiếp tục đi tới vì trái đất vẫn quay và ngày mai mặt trời sẽ mọc, chúng ta không thể ngồi một chỗ để đau thương, để phẩn hận. - Con cám ơn Ba đã cho con biết nên làm gì, nghĩ gì mà những người counselors con gặp qua không nói được! Tự dưng hai bố con không hẹn mà cùng đưa tay đập đập lên vai nhau như an ủi, như thông cảm! Đêm lắng xuống thật sâu, thật yên tĩnh. Bố con “thằng lính” ôm chặc nhau để chia sẻ với nhau những đau thương mất mát trong đời… Những ngày vui bao giờ cũng qua rất mau! Mới đó mà “thằng lính” đã tiêu xài hết bốn tuần phép một cách hào phóng. Trước ngày đi vài hôm, “thằng lính” được dì Châu, chị của mẹ nó, mời tham dự buổi tiệc mừng xuân của nhóm “Hi Neighbor” ở Kingwood Country Club. Nhóm hầu hết là các bà Mỹ trắng trung lưu trở lên, trong đó có vài người Á châu mà dì của nó là một hội viên năng động. Dì Châu được nhóm yêu cầu đứng ra tổ chức Tết theo truyền thống Á châu. Dì Châu muốn giới thiệu tập tục, văn hóa ngày Tết của người Việt nên đã mời nhóm sinh viên Việt Nam thuộc các trường Đại học Houston trình diễn những màn ca vũ nhạc và múa Lân rất đặc sắc. Các em sinh viên đã làm cả hội trường gần hai trăm người nhiệt liệt tán thưởng và tỏ lòng biết ơn bằng những bao lì xì màu đỏ thẵm và những tràng pháo tay không dứt. Khi phần trình diễn chấm dứt, dì Châu lên sân khấu cám ơn Nhóm đã cho cơ hội giới thiệu văn hóa và tập tục ngày Tết của ngươi Việt Nam. Sau cùng, Dì đặc biệt giới thiệu người khách danh dự trong buổi tiệc là một công dân của Kingwood và là một “hero” vừa trở về từ chiến trường Iraq sau 15 tháng phục vụ. Đặc biệt người khách danh dự này lại là “cháu của tôi”! Giọng của Dì xúc động và cả hội trường đồng loạt đứng lên vỗ tay chào mừng! “Thằng lính” bị bất ngờ nên có vẻ lúng túng, ngượng nghịu đứng lên, cúi đầu chào mọi người trong khi hắn cúi xuống xúc động tới ứa nước mắt! Vài ngày sau khi “thằng lính” trở lại đơn vị, Mẹ của nó đã nhận một email ngắn gọn nhờ chuyển cho dì Châu để cám ơn dì Châu và nhờ dì chuyển đạt đến mọi người trong Nhóm: “Con xin cám ơn dì Châu về tình thương yêu dì dành cho con, và cám ơn dì đã trang trọng giới thiệu con với Nhóm Hi Neighbor trong buổi tiệc Mừng Xuân ở Kingwood Country Club vừa qua. Con đã vô cùng ngạc nhiên để được giới thiệu và xúc động trước tấm chân tình của mọi người dành cho con hôm đó. Con nhờ dì chuyển lòng biết ơn của con đến mọi người. Chúng con, những người lính chiến, rất thường nghe sự tán dương và lời cám ơn của các cấp trên nhưng rất ít có dịp nghe từ những người mà chúng con thề phải bảo vệ (We, as soldiers, often hear praise and thanks from our superiors, but not often enough from those whom we’ve sworn to defend). Thành thực mà nói, nghe những tràng pháo tay nồng nhiệt và nhìn thấy những nụ cười thân thiện làm cho con thấy vô cùng hãnh diện để phục vụ đất nước tuyệt vời của chúng ta (made me extremely proud to serve our wonderful country). Một lần nữa con xin chân thành cảm tạ” Hôm nay đã hơn nửa tháng Hai rồi, và “thằng lính” cũng đã cho biết sẽ có mặt ở nhiệm sở mới, miền Nam nước Đại Hàn, vào đầu tháng Sáu! Hắn buông viết, thở ra một hơi dài, mỉm cười đứng dậy ra ngoài sân đốt cho mình một điếu thuốc lá. Hắn không còn hút nhiều thuốc lá như những năm xưa, chỉ lâu lâu mới cầm điếu thuốc trên tay để theo khói thuốc quay về khung trời xưa cũ tìm lại những kỷ niệm một đời người, để tưởng tiếc tuổi ấu thơ đã cất cánh bay xa! Bên ngoài hơi lạnh gây gây, trăng 18 đã nhô lên khỏi rừng thông, sáng rực rỡ soi rọi tấm lòng của một người cha với nhiều trăn trở. Hắn hút một hơi dài rồi thở khói thành vòng tròn quen thuộc nối đuôi nhau bay lên cao xa dần, xa dần… Hắn dõi mắt theo làn khói mỏng về phía trời xa, nơi mà “thằng lính” có lẽ đang ngon giấc, phiêu bồng trong giấc mộng mơ về một nơi chốn chưa từng đặt chân qua! Viết ở rừng Kingwood Tháng Hai 2008   TRỞ VỀ ĐẦU TRANG